Bờ xôi ruộng mật

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu thành ngữ 'Bờ xôi ruộng mật' là một nét đẹp trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, thường được dùng để miêu tả những vùng đất đai trù phú, mang lại cuộc sống ấm no, sung túc cho con người.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nghĩa đen của câu này mô tả hình ảnh bờ ruộng (ranh giới giữa các thửa ruộng) có màu xôi gấc đỏ au, và ruộng lúa thì vàng óng như mật ong. Đây là hình ảnh về một vụ mùa bội thu, cây cối tươi tốt.

Nghĩa bóng

Nghĩa bóng, câu thành ngữ ám chỉ những vùng đất đai màu mỡ, phì nhiêu, mang lại sự giàu có, sung túc và cuộc sống hạnh phúc cho người dân. Nó còn thể hiện sự hài lòng, biết ơn về thành quả lao động.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu thành ngữ 'Bờ xôi ruộng mật' ra đời từ kinh nghiệm thực tiễn sản xuất nông nghiệp lúa nước lâu đời của người Việt. Trong văn hóa lúa nước, màu đỏ của quả gấc thường được liên tưởng đến sự tươi mới, no đủ và may mắn. Việc bờ ruộng nhuộm màu đỏ gấc cũng có thể là một dấu hiệu của việc canh tác tốt, đất đai màu mỡ. 'Ruộng mật' là hình ảnh ẩn dụ cho cánh đồng lúa chín vàng rực rỡ, trĩu hạt, mang lại sản lượng cao, dồi dào. Sự kết hợp này không chỉ vẽ nên một bức tranh phong cảnh nông thôn yên bình, trù phú mà còn phản ánh khát vọng về một cuộc sống ấm no, sung túc, gắn liền với mảnh đất quê hương của người nông dân.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Sau bao năm vất vả, giờ đây bà con đã có cuộc sống bờ xôi ruộng mật."
Phân tích: Câu này được sử dụng để diễn tả sự thay đổi tích cực trong cuộc sống của người dân. Ngữ cảnh là sự ghi nhận về thành quả lao động sau một thời gian dài, giờ đây họ đã có cuộc sống sung túc, đủ đầy nhờ vào đất đai màu mỡ và công sức bỏ ra.

Kết luận

Thành ngữ 'Bờ xôi ruộng mật' không chỉ là lời ca ngợi vẻ đẹp quê hương mà còn thể hiện ước vọng về cuộc sống ấm no, sung túc. Nó mang giá trị nghệ thuật cao trong việc sử dụng hình ảnh giàu sức gợi, đồng thời chứa đựng bài học về tình yêu lao động và quê hương.
# Lao động sản xuất

Bài viết liên quan

Ví dù theo lái xuống tàu

Thì em mới biết cá gầu có gai

Con bơn, con nhệch là hai

Con còng, con ghẹ, nó tài đào hang

Kể rằng cá đuối bơi ngang

Cái đuôi có điện ra đàng làm cao

Lại tăm con cá đuối sao

Nước lên cả nước gặp ngay cá ngần

Biển sâu lại có chướng ngầm

Cá ăn nó lượn ba lần nó ra

Cá Ông thì ở bể xa

Lưỡng long chầu nguyệt có ngà đôi bên

Lần đầu xuống bến xuống thuyền

Sao mà em biết nhãn tiền cá Ông

Ví dù em có sang sông

Thì em mới biết cá Ông chầu đền

Kể từ mặt biển kể lên

Chim, thu, nhụ, đé, vược hên nhất đời

Cá he ngậm nước bao giờ

Mà em dám nói đổ ngờ cá he

Kể cả con cá mòi he

Xương dăm vẫn mặc cứ le cho vào

Kể từ con cá chuồn hoa

Nó nhảy một cái qua ba lần thuyền

Kể từ con cá đối đen

Bắt được đi bán lấy tiền ăn chơi

Dưới bể có cả đồi mồi

Có con lợn bể nó bơi cả ngày

Kể cả con cá mó tày

Vàng xanh cả vẩy cả vây cũng mừng

Kể cả con mực, con nhưng

Cứ cầm cho chặt lưới thừng không buông

Con mực nhuộm đục cả luồng

Đón đuôi thả lưới mà buông đến cùng

Cá mập bơi lội vẫy vùng

Khoanh tay vược lộn ở vùng bể Đông

Kể từ cá mú, cá song

Cá nhung, cá cúng, cá hồng Áng Gai

Cá sông kể cũng rất tài

Cá mè, cá chép, ở khe ngọn nguồn

Trở giời nó mới lượn lên

Ví dù em ở đồng trên gần nguồn

Thì em mới biết nguồn cơn

Thì em mới biết cá rô, trê đồng

Bây giờ em chưa có chồng

Làm gì em biết thuộc lòng cá chim?

Bài ca dao là một bức tranh sinh động về thế giới các loài cá và sinh vật biển, được thể hiện qua lời của một cô gái. Bài ca dao sử dụng hình ảnh phong phú để n...

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Khác # đánh cá # Quảng Ninh

Em đây chính thực anh hùng

Em đi chắn lưới ở vùng Vạn Hoa

Chắn từ Cái Rồng mà ra

Chắn đến Xà Kẹp chắn qua Bãi Dài

Cái Bàn chắn từ Hòn Hai

Chắn sang Cây Khế, Cái Đài hai hôm

Vụng Đài thấp nước bồn chồn

Cửa Mô sóng vỗ đầu cồn lao xao

Rồi ra ta sẽ chèo vào

Lò Vôi chốn ấy ta vào chắn chơi

Sau thì ta sẽ nghỉ ngơi

Ta chèo vào phố đậu chơi mấy ngày

Chắn quanh cái khúc sông này

Chỗ nào thấp nước ta nay làm chuồng

Em đây ngỏ thực anh tường

Để anh biết thực mọi đường chắn đăng.

Đây là một đoạn trích ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện hình ảnh người phụ nữ mạnh mẽ, đảm đang và có ý chí trong lao động, giữ gìn cuộc sống.

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Vạn Đồn # đánh cá # Quảng Ninh