Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ "Cơm với cá như mạ với con" ra đời từ trong đời sống nông nghiệp lúa nước và sinh hoạt gắn bó của người Việt xưa. Cơm là lương thực chính không thể thiếu, còn cá là nguồn thực phẩm giàu đạm, thường ăn kèm với cơm để bữa ăn thêm ngon và đầy đủ dinh dưỡng. Sự kết hợp giữa cơm và cá đã trở thành một hình ảnh quen thuộc, tượng trưng cho sự cần thiết và bổ trợ lẫn nhau. Tương tự, trong văn hóa Việt Nam, "mạ" (lúa non) là giai đoạn đầu tiên, là sự khởi đầu quan trọng để có được những cây lúa trưởng thành và cho hạt. "Con" ở đây không chỉ hiểu là con cái, mà còn có thể ám chỉ sự chăm sóc, nuôi dưỡng, bảo vệ mạ non để nó phát triển tốt. Do đó, sự tương đồng giữa "cơm với cá" (bữa ăn ngon, đầy đủ) và "mạ với con" (sự chăm sóc, nuôi dưỡng, bảo vệ) được dân gian dùng để ví von cho mối quan hệ vợ chồng hòa hợp, yêu thương, nương tựa vào nhau, cùng nhau xây dựng gia đình.