Cùng nghề đan thúng

Túng nghề kéo vải sợi

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu "Cùng nghề đan thúng, túng nghề kéo vải sợi" là một câu thành ngữ quen thuộc trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Câu nói này gói gọn một bài học kinh nghiệm quý báu về sự gắn bó giữa các ngành nghề truyền thống.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nghĩa đen của câu thành ngữ này chỉ hai hoạt động sản xuất cụ thể: đan thúng là một nghề thủ công tạo ra các vật dụng chứa đựng, còn kéo vải sợi là công đoạn chuẩn bị nguyên liệu cho nghề dệt. Hai việc này tưởng chừng khác biệt nhưng lại có mối liên hệ mật thiết.

Nghĩa bóng

Nghĩa bóng của câu nói là để chỉ sự liên quan, tương hỗ giữa các ngành nghề, các công việc hoặc thậm chí là các mối quan hệ trong cuộc sống. Khi một nghề hoặc một công việc gặp khó khăn thì nghề hoặc công việc kia cũng bị ảnh hưởng, và ngược lại, sự phát triển của cái này sẽ thúc đẩy cái kia.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu thành ngữ này ra đời trong bối cảnh kinh tế Việt Nam xưa chủ yếu dựa vào nông nghiệp và thủ công nghiệp. Các làng nghề truyền thống phát triển song hành, đan xen lẫn nhau. Nghề đan thúng (làm các vật dụng như thúng, rổ, rá...) và nghề kéo vải sợi (chuẩn bị sợi để dệt vải) là những ví dụ điển hình. Người đan thúng cần có sợi tốt để buộc, chèn, trang trí cho sản phẩm của mình thêm bền đẹp, trong khi người kéo vải sợi lại cần những vật dụng chứa đựng nông sản, hàng hóa mà họ làm ra. Sự phụ thuộc lẫn nhau này là lẽ đương nhiên trong một nền kinh tế thủ công nghiệp phân công lao động rõ rệt. Nếu một trong hai khâu này gặp khó khăn (thúng bán không chạy, hoặc nguồn sợi khan hiếm), thì khâu còn lại cũng khó lòng phát triển. Câu thành ngữ phản ánh cái nhìn thực tế, kinh nghiệm đúc kết từ đời sống sinh hoạt và sản xuất lâu đời của ông cha ta, nhấn mạnh tính cộng sinh và tương trợ trong lao động.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Trong làng, nếu nghề làm gốm bị ế ẩm thì nghề buôn bán than củi cũng khó khăn theo, đúng là "cùng nghề đan thúng, túng nghề kéo vải sợi"."
Phân tích: Câu này được sử dụng để chỉ sự liên đới giữa hai ngành nghề khác nhau nhưng lại có mối quan hệ mật thiết trong chuỗi cung ứng hoặc tiêu thụ. Khi một ngành gặp khó khăn, ngành kia cũng bị ảnh hưởng theo.

Kết luận

Câu thành ngữ mang giá trị giáo dục cao, đề cao tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau trong công việc và cuộc sống. Nó nhắc nhở chúng ta về sự phụ thuộc và mối liên hệ không thể tách rời giữa các yếu tố, đồng thời đề cao kinh nghiệm ứng xử trong các mối quan hệ xã hội.
# Lao động sản xuất # kéo vải # đan thúng

Bài viết liên quan

Ví dù theo lái xuống tàu

Thì em mới biết cá gầu có gai

Con bơn, con nhệch là hai

Con còng, con ghẹ, nó tài đào hang

Kể rằng cá đuối bơi ngang

Cái đuôi có điện ra đàng làm cao

Lại tăm con cá đuối sao

Nước lên cả nước gặp ngay cá ngần

Biển sâu lại có chướng ngầm

Cá ăn nó lượn ba lần nó ra

Cá Ông thì ở bể xa

Lưỡng long chầu nguyệt có ngà đôi bên

Lần đầu xuống bến xuống thuyền

Sao mà em biết nhãn tiền cá Ông

Ví dù em có sang sông

Thì em mới biết cá Ông chầu đền

Kể từ mặt biển kể lên

Chim, thu, nhụ, đé, vược hên nhất đời

Cá he ngậm nước bao giờ

Mà em dám nói đổ ngờ cá he

Kể cả con cá mòi he

Xương dăm vẫn mặc cứ le cho vào

Kể từ con cá chuồn hoa

Nó nhảy một cái qua ba lần thuyền

Kể từ con cá đối đen

Bắt được đi bán lấy tiền ăn chơi

Dưới bể có cả đồi mồi

Có con lợn bể nó bơi cả ngày

Kể cả con cá mó tày

Vàng xanh cả vẩy cả vây cũng mừng

Kể cả con mực, con nhưng

Cứ cầm cho chặt lưới thừng không buông

Con mực nhuộm đục cả luồng

Đón đuôi thả lưới mà buông đến cùng

Cá mập bơi lội vẫy vùng

Khoanh tay vược lộn ở vùng bể Đông

Kể từ cá mú, cá song

Cá nhung, cá cúng, cá hồng Áng Gai

Cá sông kể cũng rất tài

Cá mè, cá chép, ở khe ngọn nguồn

Trở giời nó mới lượn lên

Ví dù em ở đồng trên gần nguồn

Thì em mới biết nguồn cơn

Thì em mới biết cá rô, trê đồng

Bây giờ em chưa có chồng

Làm gì em biết thuộc lòng cá chim?

Bài ca dao là một bức tranh sinh động về thế giới các loài cá và sinh vật biển, được thể hiện qua lời của một cô gái. Bài ca dao sử dụng hình ảnh phong phú để n...

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Khác # đánh cá # Quảng Ninh

Em đây chính thực anh hùng

Em đi chắn lưới ở vùng Vạn Hoa

Chắn từ Cái Rồng mà ra

Chắn đến Xà Kẹp chắn qua Bãi Dài

Cái Bàn chắn từ Hòn Hai

Chắn sang Cây Khế, Cái Đài hai hôm

Vụng Đài thấp nước bồn chồn

Cửa Mô sóng vỗ đầu cồn lao xao

Rồi ra ta sẽ chèo vào

Lò Vôi chốn ấy ta vào chắn chơi

Sau thì ta sẽ nghỉ ngơi

Ta chèo vào phố đậu chơi mấy ngày

Chắn quanh cái khúc sông này

Chỗ nào thấp nước ta nay làm chuồng

Em đây ngỏ thực anh tường

Để anh biết thực mọi đường chắn đăng.

Đây là một đoạn trích ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện hình ảnh người phụ nữ mạnh mẽ, đảm đang và có ý chí trong lao động, giữ gìn cuộc sống.

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Vạn Đồn # đánh cá # Quảng Ninh