Khô chân, gân mặt, tiền đắt cũng mua

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu "Khô chân, gân mặt, tiền đắt cũng mua" là một thành ngữ dân gian Việt Nam, thể hiện quan điểm sâu sắc về giá trị của một số thứ trong cuộc sống. Nó gói gọn một kinh nghiệm quý báu được đúc kết từ thực tiễn.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nghĩa đen của câu này mô tả tình trạng cơ thể rất mệt mỏi, kiệt sức ("khô chân") và khuôn mặt hốc hác, tiều tụy ("gân mặt"). Dù vậy, người ta vẫn sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn, dù giá có đắt đỏ đến đâu, để có được thứ mình cần.

Nghĩa bóng

Nghĩa bóng của câu thành ngữ là đề cao giá trị của những điều thiết yếu, quan trọng trong đời sống. Nó khuyên nhủ con người phải biết coi trọng và quyết tâm giành lấy những thứ mang lại lợi ích to lớn, dù phải trải qua gian khổ hay tốn kém.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu thành ngữ này bắt nguồn từ kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt đời sống của người Việt xưa, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. "Khô chân" ám chỉ việc người nông dân phải vất vả làm lụng trên đồng ruộng, chân lấm tay bùn, trải qua bao mùa vụ. "Gân mặt" là hình ảnh biểu trưng cho sự hao tổn sức lực, sự khắc khổ, nhọc nhằn trên gương mặt. Trong bối cảnh xưa, khi đời sống còn nhiều khó khăn, một hạt giống tốt, một công cụ sản xuất hiệu quả, hoặc một phương thuốc quý để chữa bệnh có thể quyết định sự sống còn của cả gia đình. Do đó, dù phải bán đi trâu cày, cầm cố ruộng đất, hay dốc hết túi để có được những thứ đó, người ta vẫn chấp nhận, bởi giá trị của chúng mang lại còn lớn hơn nhiều so với cái giá phải trả.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Để có đủ vốn mở rộng xưởng sản xuất, anh ấy đã phải vay mượn khắp nơi, đúng là "khô chân, gân mặt, tiền đắt cũng mua"."
Phân tích: Trong trường hợp này, câu thành ngữ được dùng để nói về sự nỗ lực phi thường và chấp nhận rủi ro tài chính lớn của người nói. Mặc dù tốn kém và vất vả, anh ấy vẫn quyết tâm thực hiện kế hoạch kinh doanh của mình vì lợi ích lâu dài.

Kết luận

Thành ngữ "Khô chân, gân mặt, tiền đắt cũng mua" thể hiện trí tuệ dân gian trong việc nhìn nhận giá trị thực tế của cuộc sống. Nó ca ngợi sự kiên trì, quyết tâm và khả năng hy sinh vì những mục tiêu quan trọng, mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc.

Bài viết liên quan

Ví dù theo lái xuống tàu

Thì em mới biết cá gầu có gai

Con bơn, con nhệch là hai

Con còng, con ghẹ, nó tài đào hang

Kể rằng cá đuối bơi ngang

Cái đuôi có điện ra đàng làm cao

Lại tăm con cá đuối sao

Nước lên cả nước gặp ngay cá ngần

Biển sâu lại có chướng ngầm

Cá ăn nó lượn ba lần nó ra

Cá Ông thì ở bể xa

Lưỡng long chầu nguyệt có ngà đôi bên

Lần đầu xuống bến xuống thuyền

Sao mà em biết nhãn tiền cá Ông

Ví dù em có sang sông

Thì em mới biết cá Ông chầu đền

Kể từ mặt biển kể lên

Chim, thu, nhụ, đé, vược hên nhất đời

Cá he ngậm nước bao giờ

Mà em dám nói đổ ngờ cá he

Kể cả con cá mòi he

Xương dăm vẫn mặc cứ le cho vào

Kể từ con cá chuồn hoa

Nó nhảy một cái qua ba lần thuyền

Kể từ con cá đối đen

Bắt được đi bán lấy tiền ăn chơi

Dưới bể có cả đồi mồi

Có con lợn bể nó bơi cả ngày

Kể cả con cá mó tày

Vàng xanh cả vẩy cả vây cũng mừng

Kể cả con mực, con nhưng

Cứ cầm cho chặt lưới thừng không buông

Con mực nhuộm đục cả luồng

Đón đuôi thả lưới mà buông đến cùng

Cá mập bơi lội vẫy vùng

Khoanh tay vược lộn ở vùng bể Đông

Kể từ cá mú, cá song

Cá nhung, cá cúng, cá hồng Áng Gai

Cá sông kể cũng rất tài

Cá mè, cá chép, ở khe ngọn nguồn

Trở giời nó mới lượn lên

Ví dù em ở đồng trên gần nguồn

Thì em mới biết nguồn cơn

Thì em mới biết cá rô, trê đồng

Bây giờ em chưa có chồng

Làm gì em biết thuộc lòng cá chim?

Bài ca dao là một bức tranh sinh động về thế giới các loài cá và sinh vật biển, được thể hiện qua lời của một cô gái. Bài ca dao sử dụng hình ảnh phong phú để n...

Em đây chính thực anh hùng

Em đi chắn lưới ở vùng Vạn Hoa

Chắn từ Cái Rồng mà ra

Chắn đến Xà Kẹp chắn qua Bãi Dài

Cái Bàn chắn từ Hòn Hai

Chắn sang Cây Khế, Cái Đài hai hôm

Vụng Đài thấp nước bồn chồn

Cửa Mô sóng vỗ đầu cồn lao xao

Rồi ra ta sẽ chèo vào

Lò Vôi chốn ấy ta vào chắn chơi

Sau thì ta sẽ nghỉ ngơi

Ta chèo vào phố đậu chơi mấy ngày

Chắn quanh cái khúc sông này

Chỗ nào thấp nước ta nay làm chuồng

Em đây ngỏ thực anh tường

Để anh biết thực mọi đường chắn đăng.

Đây là một đoạn trích ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện hình ảnh người phụ nữ mạnh mẽ, đảm đang và có ý chí trong lao động, giữ gìn cuộc sống.