Nguồn gốc và Xuất xứ
Thành ngữ "Ruộng bờ, cờ xe" ra đời trong bối cảnh đời sống nông nghiệp lúa nước truyền thống của người Việt Nam. Việc canh tác lúa nước phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống thủy lợi, đặc biệt là việc chia nước và phân chia ruộng đất. Trong xã hội xưa, ruộng đất thường tập trung trong tay địa chủ, quan lại hoặc được phân chia bởi những người có chức sắc trong làng xã. Quá trình chia ruộng có thể diễn ra không minh bạch, đặc biệt là khi có sự can thiệp của những kẻ trục lợi. "Ruộng bờ" là cách chia thửa ruộng quen thuộc dựa trên địa hình tự nhiên và hệ thống mương máng. Tuy nhiên, "cờ xe" ám chỉ hành động chia theo ý muốn cá nhân, có thể là những người có quyền quyết định trong làng hoặc những kẻ có thế lực, họ dùng quyền lực của mình để "xe" (tức là tùy tiện phân chia, bóp méo) ranh giới ruộng đất, bờ mương cho có lợi cho bản thân hoặc phe cánh, bỏ qua sự công bằng, hợp lý. Điều này dẫn đến sự bất mãn trong dân chúng và câu thành ngữ ra đời để phê phán hiện tượng đó.