Nguồn gốc và Xuất xứ
Xuất xứ của câu tục ngữ 'Tháng giêng trồng trúc, tháng hai trồng tiêu' gắn liền với nền nông nghiệp lúa nước và tập quán canh tác lâu đời của người Việt Nam. Từ xa xưa, đời sống nhân dân ta phụ thuộc chủ yếu vào nông nghiệp, mà nông nghiệp lại phụ thuộc vào thiên nhiên, thời tiết. Do đó, việc xác định đúng thời vụ gieo trồng, chăm sóc cây chính là yếu tố then chốt quyết định sự thành bại của vụ mùa. Trúc và tiêu là hai loại cây có giá trị kinh tế và đời sống. Trúc được trồng để lấy măng, làm vật liệu xây dựng, đồ dùng sinh hoạt. Tiêu là một loại gia vị quý, có giá trị xuất khẩu. Việc trồng trúc vào tháng Giêng (sau Tết Nguyên Đán) là thời điểm đất đai bắt đầu ấm lên, độ ẩm phù hợp để cây bén rễ, sinh trưởng tốt. Tháng Giêng cũng là lúc nông nhàn sau vụ lúa mùa, người nông dân có thời gian để chuẩn bị đất, ươm mầm. Đối với cây tiêu, tháng Hai âm lịch thường là thời điểm tiết trời ấm áp, mưa xuân lất phất, rất thuận lợi cho việc ra rễ, nảy mầm và phát triển ban đầu của cây tiêu, vốn là loại cây ưa ẩm, ưa nhiệt. Câu nói này được hình thành từ kinh nghiệm thực tiễn tích lũy qua nhiều thế hệ, được truyền miệng và trở thành lời khuyên, bài học dân gian cho con cháu trong lao động sản xuất.