Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu tục ngữ này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi việc hôn nhân không hoàn toàn phụ thuộc vào cha mẹ mà còn có sự tham gia và lựa chọn của bản thân người trong cuộc. Chợ Đồng Xuân ở Hà Nội, từ cuối thế kỷ 19, đã trở thành trung tâm giao thương sầm uất, nơi mọi người dân từ khắp nơi tụ về. Việc nam thanh nữ tú gặp gỡ, tìm hiểu nhau tại các tụ điểm đông người như chợ là điều khá phổ biến. Phường Quần Ngựa, một khu vực gần đó, cũng là nơi tập trung nhiều thanh niên, có thể là nơi họ sinh sống, làm việc hoặc tụ tập. Hình ảnh "trai kén vợ", "gái kén chồng" ở những địa điểm cụ thể, nhộn nhịp này cho thấy một thực tế xã hội: việc tìm kiếm bạn đời đã trở nên cởi mở hơn, người ta có cơ hội tiếp xúc, đánh giá và lựa chọn người bạn đời dựa trên những tiêu chí cá nhân thay vì hoàn toàn dựa vào sự sắp đặt của gia đình. Nó phản ánh sự năng động và tính chủ động trong quan hệ lứa đôi của người Việt xưa.