Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ này bắt nguồn từ thực tiễn sản xuất nông nghiệp và đời sống sinh hoạt gắn liền với cây tre, cây nứa của người Việt Nam từ ngàn xưa. Tre và nứa là những nguyên liệu vô cùng quen thuộc, được sử dụng để chế tác ra vô số vật dụng thiết yếu hàng ngày như nhà cửa, nông cụ, đồ dùng gia đình, vật liệu xây dựng. Người nông dân xưa với kinh nghiệm tích lũy qua nhiều thế hệ đã nhận ra sự khác biệt về đặc tính của tre và nứa: tre già thường cứng cáp, giữ dáng tốt, rất phù hợp để làm các loại sọt, rổ, rá - những vật dụng cần độ bền và hình khối ổn định. Trong khi đó, nứa non hoặc nứa vừa tuổi có độ dẻo dai, mềm mại hơn, dễ uốn nắn, rất thích hợp để đan các loại bồ, thúng, nia - những vật dụng cần sự kín đáo, chịu được sức chứa lớn như thóc, gạo. Sự phân biệt rõ ràng này cho thấy sự am hiểu sâu sắc về vật liệu tự nhiên và kỹ thuật thủ công truyền thống, từ đó hình thành nên câu thành ngữ mang tính khái quát cao về việc sử dụng vật liệu sao cho hiệu quả nhất.