Nguồn gốc và Xuất xứ
Bài vè này ra đời trong bối cảnh văn hóa lúa nước lâu đời của người Việt, nơi nông nghiệp giữ vai trò chủ đạo và các loại cây trái, rau củ là nguồn thực phẩm, vật liệu quen thuộc trong đời sống sinh hoạt hàng ngày. Tục ngữ, ca dao, vè là những thể loại văn học dân gian phổ biến, thường được sáng tác để phục vụ nhu cầu giáo dục, giải trí, ghi nhớ kinh nghiệm sản xuất và đời sống. Bài vè "Da dẻ vàng khè" có lẽ được sinh ra từ nhu cầu dạy trẻ nhỏ nhận biết thế giới xung quanh, đặc biệt là các loại nông sản gắn liền với cuộc sống của gia đình. Người xưa thường dùng những câu văn vần, dễ nhớ, có hình ảnh sinh động để truyền đạt kiến thức. Sự xuất hiện của "thị", "dưa", "hồng", "dứa", "ớt" cho thấy bài vè phản ánh sự đa dạng của cây trồng, phù hợp với khí hậu nhiệt đới gió mùa của Việt Nam. Hoàn cảnh ra đời cụ thể có thể là những buổi sinh hoạt cộng đồng, khi người lớn tuổi dùng bài vè này để vừa chơi đùa, vừa dạy dỗ con cháu trong những lúc nông nhàn hoặc trong các phiên chợ quê.