Một chén giải cơn sầu

Hai chén còn nhơn đạo

Ba chén còn gượng gạo

Bốn chén nổi sân si

Năm chén sập thần vì

Sáu chén ngồi ghì xuống đó

Bảy chén thì đuổi chẳng đi

Tám chén lóc trộn lộn ra

Chín chén lóc trộn lộn vô

Mười chén ai xô tôi ngã

Mười một chén chửi cha ai xô

Vè "Một chén giải cơn sầu" là một tác phẩm dân gian độc đáo, phản ánh sâu sắc hiện thực đời sống và tâm lý con người. Tác phẩm sử dụng hình ảnh chén rượu để diễn tả các cung bậc cảm xúc và hành vi của con người khi say.

Câu vè này ra đời trong bối cảnh văn hóa Việt Nam, nơi rượu đóng vai trò quan trọng trong các lễ hội, sinh hoạt cộng đồng, cũng như trong đời sống cá nhân. Việc uống rượu giải sầu, giải khuây là một tập quán phổ biến, đặc biệt trong tầng lớp lao động và những người gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống. Tuy nhiên, với một xã hội coi trọng đạo đức, lối sống điều độ, những câu vè như thế này ra đời như một lời nhắc nhở, một bài học kinh nghiệm dân gian về việc kiểm soát bản thân, tránh xa những thói hư tật xấu do rượu gây ra. Nó phản ánh sự quan sát tinh tế của ông cha ta về ảnh hưởng của rượu đối với tâm lý và hành vi con người, từ đó đúc kết thành những bài học quý giá để răn dạy con cháu. Về mặt hình thức, thể thơ vè với nhịp điệu đều đặn, dễ thuộc, dễ nhớ, phù hợp với việc truyền miệng trong dân gian qua nhiều thế hệ.

Tác phẩm dân gian này mang giá trị nghệ thuật độc đáo với cách diễn đạt sinh động, giàu hình ảnh. Về tư tưởng, nó là lời cảnh tỉnh sâu sắc về tác hại của việc lạm dụng rượu, đề cao lối sống có chừng mực, giữ gìn nhân phẩm.