Biết ai than thở sự tình

Chẳng qua mình lại biết mình mà thôi

Lấy chồng gặp phải kẻ tồi

Cho nên lòng những bồi hồi đắng cay

Cả ngày chỉ rượu sưa say

Khi nay thuốc phiện khi nay tài bàn

Nói ra mang tiếng phũ phàng

Nín đi thì não can tràng xiết bao

Cũng thì phận gái má đào

Người thì gặp được anh hào đảm đang

Mình thì cũng dự phấn hương

Gặp nơi lêu lổng chẳng thương chút nào

Đoạn trích thuộc thể loại ca dao, phản ánh tâm trạng và thân phận của người phụ nữ lấy phải người chồng không ra gì. Bài ca dao thể hiện nỗi lòng chua xót, bi thương trước cảnh đời ngang trái.

Đoạn ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, nơi mà thân phận người phụ nữ còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong hôn nhân. Theo quan niệm "cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy", nhiều cô gái không được tự do lựa chọn bạn đời mà phải chấp nhận sự sắp đặt của gia đình, hoặc bị ép gả vào những gia đình không môn đăng hộ đối. Thực tế cuộc sống của người dân lao động, đặc biệt là người phụ nữ, thường xuyên phải đối mặt với cảnh nghèo đói, bất công. Khi kinh tế khó khăn, một số người đàn ông có thể sa vào các tệ nạn như rượu chè, cờ bạc, thuốc phiện, khiến gia đình càng thêm lầm than. Nỗi đau của người phụ nữ bị chồng bỏ bê, ngược đãi, hoặc phải gánh vác cả gia đình trong cảnh thiếu thốn đã trở thành nguồn cảm hứng cho những lời ca dao đầy xót xa. Ca dao này là tiếng lòng chung của những người phụ nữ không may mắn, là lời than thở về cái 'số phận' mà họ không thể thay đổi.

Ca dao là lời than thở đầy cảm động về thân phận người phụ nữ kém may mắn trong hôn nhân. Tác phẩm thể hiện giá trị hiện thực sâu sắc, lên án tệ nạn xã hội và sự bất công trong xã hội xưa.