Bình tích thủy đựng bông hoa lý,

Chén chung vàng đựng nhụy bông ngâu,

Trách ai làm trai hữu nhãn vô châu,

Chim oanh không bắn, bắn con chim sâu đậu nhành tùng.

Câu ca dao "Bình tích thủy đựng bông hoa lý, Chén chung vàng đựng nhụy bông ngâu, Trách ai làm trai hữu nhãn vô châu, Chim oanh không bắn, bắn con chim sâu đậu nhành tùng" là một lời than thở về sự lựa chọn sai lầm trong cuộc sống, đặc biệt là trong tình duyên hoặc sự nghiệp.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, nơi mà các mối quan hệ hôn nhân, sự nghiệp thường chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các yếu tố như gia cảnh, địa vị xã hội, và quan niệm trọng nam khinh nữ. Người xưa thường ví von các giá trị tốt đẹp bằng hình ảnh thiên nhiên quen thuộc, gần gũi. "Bình tích thủy" và "chén chung vàng" là những vật dụng sang trọng, tinh tế, thường dùng để cắm hoa hoặc đựng những thứ quý giá. Việc đặt "bông hoa lý" (hoa nhài) và "nhụy bông ngâu" vào đó thể hiện sự trân trọng đối với vẻ đẹp và hương thơm của chúng. Tuy nhiên, ý nghĩa sâu xa hơn nằm ở việc so sánh với sự lựa chọn của con người. "Chim oanh" tượng trưng cho những giá trị lớn lao, quan trọng, những cơ hội hiếm có hoặc những người tài năng, phẩm hạnh cao quý. Ngược lại, "chim sâu" là loài chim nhỏ bé, tầm thường, không có nhiều giá trị. Hành động "chim oanh không bắn, bắn con chim sâu" chính là minh chứng rõ nét cho sự thiếu sáng suốt, tầm nhìn hạn hẹp, hoặc sự cố tình bỏ qua những điều tốt đẹp để chạy theo những thứ không đâu vào đâu. Câu ca dao này phản ánh thực trạng đáng buồn trong xã hội xưa, khi mà nhiều người (đặc biệt là nam giới, được ví von là "làm trai") không có đủ trí tuệ, kinh nghiệm để nhận ra và nắm bắt những điều thực sự có giá trị, dẫn đến những tiếc nuối, lỗi lầm không thể vãn hồi.

Câu ca dao là lời khuyên sâu sắc về tầm quan trọng của sự sáng suốt, khả năng nhận thức giá trị đích thực trong cuộc sống. Nó nhắc nhở chúng ta phải có tầm nhìn xa, biết trân trọng những gì quý giá, tránh những lựa chọn sai lầm để không phải hối tiếc về sau.