Cây rầu thì lá cũng rầu

Anh về anh để mối sầu cho ai.

Câu ca dao "Cây rầu thì lá cũng rầu, Anh về anh để mối sầu cho ai" là một lời than thân quen thuộc trong kho tàng ca dao Việt Nam. Nó thể hiện tâm trạng buồn bã, day dứt của người ở lại khi người yêu hoặc chồng đi xa.

Câu ca dao này xuất phát từ đời sống nông nghiệp và tình cảm lứa đôi, hôn nhân của người Việt xưa, đặc biệt là trong bối cảnh nhiều người phải đi xa để mưu sinh hoặc tham gia chiến trận. Hình ảnh "cây rầu" gợi lên cảnh vật tiêu điều, xơ xác, phản ánh tâm trạng buồn bã, u uất. Việc ví von "lá cũng rầu" cho thấy sự lan tỏa, ảnh hưởng của nỗi buồn đó đến mọi khía cạnh của cuộc sống. "Anh về" có thể hiểu là người yêu, người chồng đã đi, hoặc sắp đi xa. "Để mối sầu cho ai" là câu hỏi tu từ thể hiện sự hụt hẫng, cô đơn và trách móc người ra đi đã để lại nỗi buồn mênh mông cho người ở lại. Trong xã hội cũ, việc chia ly, xa cách là điều không tránh khỏi, và ca dao đã ghi lại những cung bậc cảm xúc chân thật của con người trong hoàn cảnh đó, phản ánh sâu sắc tình cảm gia đình, tình yêu đôi lứa.

Câu ca dao "Cây rầu thì lá cũng rầu, Anh về anh để mối sầu cho ai" là một minh chứng cho nghệ thuật ví von tinh tế và khả năng diễn đạt cảm xúc sâu sắc của ca dao Việt Nam. Nó để lại ấn tượng về sự đồng điệu giữa thiên nhiên và lòng người, nỗi buồn ly biệt.