Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này xuất phát từ tục ngữ, ca dao dân ca Việt Nam, một thể loại văn học dân gian phản ánh đời sống tinh thần, tình cảm của người dân lao động. Hoàn cảnh ra đời của câu ca dao này thường gắn liền với tục ngữ "trai lớn lấy vợ, gái lớn lấy chồng". Trong xã hội xưa, việc trai gái yêu nhau thường phải giữ gìn lễ giáo, sự kín đáo. Người con gái thường ở nhà chờ đợi người yêu đến thăm, hoặc thông qua những tín hiệu, lời hứa. Tuy nhiên, cuộc sống với những biến cố, thay đổi hoặc do sự tác động của lễ giáo, gia đình, mà lời hứa có thể không thành. Việc "chàng ơi chẳng thấy chàng sang" thể hiện sự mong chờ vô vọng, nỗi buồn khi người yêu không còn đến thăm như lời đã hứa. Còn "bây giờ chữ ‘liễu’ nét ngang mất rồi" là một cách nói ẩn dụ sâu sắc. Chữ "liễu" trong tiếng Hán Việt có bộ "mộc" (cây) và chữ "yếu" (yếu đuối, mảnh mai) gợi hình ảnh cây liễu mềm mại, đẹp đẽ. Tuy nhiên, "nét ngang" của chữ "liễu" lại bị mất đi, có thể ám chỉ sự thay đổi, sự mất mát, sự không còn vẹn toàn. Hoặc đôi khi, "chữ liễu" còn được hiểu là "chữ yêu", khi nét "sổ" (chữ thập) của "chữ yêu" bị mất đi, chỉ còn "chữ ly" (chia ly), hoặc "nét ngang" tượng trưng cho sự gắn bó, bền chặt đã không còn. Điều này phản ánh thực tế phũ phàng của tình yêu, nơi lời hứa có thể tan vỡ, mối quan hệ có thể rạn nứt, và sự chung thủy, son sắt đôi khi chỉ còn là hoài niệm.