Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này bắt nguồn từ đời sống nông nghiệp lúa nước và kinh nghiệm dân gian của người Việt xưa. Trong canh tác, người nông dân luôn mong muốn có những vụ mùa bội thu với những sản phẩm tươi ngon. Quả dưa, quả bầu là những loại rau quả quen thuộc, được trồng phổ biến. Khi dưa bị khú hay bầu bị già, chúng trở nên không còn giá trị sử dụng, thậm chí gây khó chịu. Hình ảnh này được mượn để ví von với sự thay đổi trong các mối quan hệ, đặc biệt là tình yêu, tình nghĩa vợ chồng. Xưa kia, khi cuộc sống còn nhiều khó khăn, vất vả, sự chung thủy và tình cảm mặn nồng được coi trọng. Khi tình cảm phai nhạt, người ta ví như dưa khú, bầu già, không còn gì đáng giữ gìn hay trân trọng nữa. Câu ca thể hiện tâm lý phổ biến của con người là luôn tìm kiếm và giữ gìn những gì tốt đẹp, tươi mới, đồng thời bày tỏ sự tiếc nuối, chán chường khi những gì quý giá đã mất đi.