Chèo ra sông Cái tự ải cho rồi

Sống làm chi biệt ly quân tử

Thác cho rồi đặng chữ hiếu trung

Đoạn ca dao thể hiện bi kịch tình yêu và lòng trung hiếu của người phụ nữ trong xã hội xưa. Lời ca thốt lên sự đau khổ tột cùng khi phải chia ly người mình yêu, đồng thời thể hiện ý chí hy sinh cao cả.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, nơi mà các lễ giáo hà khắc, đặc biệt là quan niệm về tam tòng, tứ đức đã trói buộc người phụ nữ. Khi người chồng hoặc người yêu đi xa, hoặc khi rơi vào hoàn cảnh éo le không thể tiếp tục chung sống, người phụ nữ thường đối mặt với những lựa chọn bi kịch. Hình ảnh "chèo ra sông Cái" gợi lên sự tuyệt vọng, một hành động liều lĩnh để giải thoát bản thân khỏi nỗi đau khổ hoặc để giữ gìn danh tiết. "Biệt ly quân tử" ám chỉ việc xa cách người yêu, người chồng - đối tượng mà người phụ nữ đặt trọn tình cảm và sự tôn thờ. "Chữ hiếu trung" là giá trị cốt lõi trong đạo đức phong kiến, nhấn mạnh bổn phận của người phụ nữ đối với gia đình, chồng con và Tổ quốc. Việc thà "thác cho rồi đặng chữ hiếu trung" cho thấy sự hy sinh cao cả, đặt danh dự và bổn phận lên trên cả tính mạng, một biểu hiện tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại đó.

Đây là một áng ca dao thấm đẫm bi thương, ca ngợi phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam xưa về lòng trung hiếu và tình yêu son sắt. Nó mang giá trị nhân văn sâu sắc, là tiếng lòng của những người phụ nữ tài hoa nhưng bạc mệnh.