Chim xanh ăn trái xoài xanh

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa

Cực lòng em phải nói ra

Chờ trăng, trăng xế, chờ hoa, hoa tàn

Câu ca dao "Chim xanh ăn trái xoài xanh" là một tác phẩm quen thuộc, thể hiện tâm tư tình cảm của con người qua hình ảnh thiên nhiên gần gũi. Tác phẩm mang đậm tính trữ tình và triết lý sâu sắc về cuộc đời.

Câu ca dao này ra đời từ trong đời sống lao động và sinh hoạt nông nghiệp của người Việt xưa. Hình ảnh chim xanh, trái xoài, cây đa là những yếu tố quen thuộc trong bức tranh làng quê Việt Nam. Việc chim ăn trái xoài xanh, dù chưa chín, có thể phản ánh một khía cạnh nào đó của tập quán chăn nuôi hoặc quan sát tự nhiên của người xưa. Tuy nhiên, ý nghĩa sâu xa hơn về sự bộc lộ tình cảm và sự chờ đợi có lẽ xuất phát từ kinh nghiệm sống, từ những mối tình dang dở, những mong ước không thành trong cuộc sống. Cảnh “chờ trăng, trăng xế, chờ hoa, hoa tàn” là hình ảnh ẩn dụ cho thời gian tuần tự trôi qua, bao mùa vụ, bao ngày tháng mong ngóng mà khát khao vẫn chưa được đáp ứng, thể hiện sự tiếc nuối, nỗi buồn man mác của người nông dân trước quy luật của tự nhiên và số phận.

Tác phẩm ca dao này có giá trị nghệ thuật cao bởi cách sử dụng hình ảnh thiên nhiên sinh động để biểu đạt tâm trạng con người. Nó thể hiện một triết lý sống sâu sắc, vừa gần gũi vừa đầy suy tư về tình cảm và thời gian.