Cực lòng mẹ lắm con ơi,

Một con chim chích, biết mấy nơi đan lồng

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao "Cực lòng mẹ lắm con ơi, Một con chim chích, biết mấy nơi đan lồng" là một lời ru, lời nhắn nhủ đầy xót xa và thấu hiểu của người mẹ dành cho con. Nó thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng và những trăn trở của người mẹ trước cuộc đời của con.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nghĩa đen của câu ca là hình ảnh người mẹ cảm thấy vô cùng khổ tâm, lo lắng khi thấy con mình (ví von như chú chim chích nhỏ bé) phải đối mặt với nhiều hiểm nguy, khó khăn "biết mấy nơi đan lồng" trên đường đời.

Nghĩa bóng

Nghĩa bóng, câu ca ngụ ý cha mẹ luôn lo lắng cho con cái, dù con đã lớn khôn cũng vẫn mong con được bình an, tránh xa những cạm bẫy, khó khăn trong cuộc sống. Đó là bài học về sự quan tâm, tình yêu thương vô bờ bến của cha mẹ.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này thuộc về kho tàng ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện sâu sắc tâm tư, tình cảm của người mẹ nông dân xưa. Trong xã hội phong kiến, người phụ nữ thường ít có cơ hội được học hành, thể hiện bản thân, nên tiếng lòng của họ thường gửi gắm vào những lời ru, những câu hát dân ca. Hình ảnh "chim chích" là một biểu tượng quen thuộc trong đời sống nông nghiệp lúa nước, nó nhỏ bé, dễ bị tổn thương. "Lồng" tượng trưng cho những khó khăn, cạm bẫy, những ràng buộc, éo le của cuộc đời mà con người, đặc biệt là người phụ nữ, phải đối mặt. Xuất xứ của câu ca gắn liền với tục ngữ, ca dao thể hiện tình cảm gia đình, ước mong con cái được hạnh phúc, bình an. Nó phản ánh thực tế cuộc sống, nơi con người phải đấu tranh sinh tồn, và người mẹ luôn là điểm tựa tinh thần, là người cầu mong những điều tốt đẹp nhất cho con mình.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi con trai chuẩn bị đi làm ăn xa, bà mẹ dặn dò: "Con đi đâu thì đi, nhớ giữ gìn sức khỏe, mẹ lo lắm, "cực lòng mẹ lắm con ơi, một con chim chích, biết mấy nơi đan lồng" đấy.""
Phân tích: Trong trường hợp này, người mẹ dùng câu ca dao để diễn tả nỗi lo lắng, thương con của mình khi con sắp phải đối mặt với cuộc sống bên ngoài đầy thử thách, khó khăn. Lời nói thể hiện sự quan tâm sâu sắc và mong con luôn bình an.

Kết luận

Câu ca dao là một minh chứng sinh động cho tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng trong văn hóa Việt Nam. Với ngôn ngữ giản dị, hình ảnh giàu sức gợi, nó đã lay động trái tim bao thế hệ và trở thành lời răn dạy ý nghĩa về sự yêu thương, che chở.
# Than thân trách phận # than thở # chim chích

Bài viết liên quan

Chưa đi chưa biết Cửa Ông

Đến đây mới biết đường không lối về

Phu sắng-tẩy ai thuê mà đánh

Thẻ than sàng ai bán mà mua

Nhà quê còn có ngày mùa

Đi nhặt, đi mót hột thừa mà ăn

Ở đây rét đói quanh năm

Đi câu cá: rủi, đi săn: hổ vồ

Khu Bò Đái xương khô rải rác

Bến Lò Vôi mấy xác bồng bềnh

Lạc loài bể khổ mông mênh

Thân vờ xơ xác lênh đênh chét mòn

Trót nghe bầu bạn ra đây

Lạ thung, lạ thổ, lạ cây, lạ nhà

Đồn Cẩm Phả sơn hà bát ngát

Huyện Hoành Bồ đá cát mênh mông

Ai ơi đứng lại mà trông

Kìa khe nước độc, nọ ông hùm già

Vui gì mà rủ nhau ra

Làm ăn khổ cực nghĩ mà tủi thân.

Câu ca dao "Chưa đi chưa biết Cửa Ông" là lời cảnh báo về sự khắc nghiệt và hiểm nguy của vùng đất xa lạ, nơi cuộc sống khó khăn, thiếu thốn. Bài ca thể hiện nỗ...

# Lịch sử # Đấu tranh, phản kháng # Than thân trách phận # Hải Phòng # thợ mỏ

Ba toong đi lại nghênh ngang

Chậm chân thì gậy nó phang vỡ đầu

Công việc khoán nặng, khoán cao

Làm mà không được xơi bao mũi giày

Mồm quát tháo chân tay đá tát

Đánh đập rồi cúp phạt hết lương.

Đoạn ca dao này miêu tả sinh động hình ảnh người cai quản hà khắc, bóc lột sức lao động của người làm thuê trong xã hội xưa. Nó phản ánh một thực tế nghiệt ngã,...

# Đấu tranh, phản kháng # Than thân trách phận # thợ mỏ