Đứa mô không chộ thì mù

Có o con gái cỡi tru quặp sừng

Câu ca dao "Đứa mô không chộ thì mù, có o con gái cỡi tru quặp sừng" là một lời than thân, trách phận đầy chua xót trong kho tàng ca dao Việt Nam. Câu hát phản ánh bi kịch của những người phụ nữ bất hạnh, bị xem thường và xa lánh trong xã hội.

Câu ca dao này bắt nguồn từ những miền quê nông thôn Việt Nam xưa, nơi mà cuộc sống còn nhiều khó khăn, lễ giáo phong kiến hà khắc và sự phân biệt đối xử giữa người với người còn nặng nề. "Đứa mô không chộ thì mù" có thể xuất phát từ quan niệm dân gian về sự tai ương, điềm gở hoặc bị nguyền rủa, ám chỉ những người bị xa lánh, không được chấp nhận. "Có o con gái cỡi tru quặp sừng" là hình ảnh ẩn dụ cho người phụ nữ có số phận éo le, gặp nhiều bất hạnh, có thể do dị tật bẩm sinh, nhan sắc không ưa nhìn, hoặc mang trong mình một lời nguyền, một nỗi oan nghiệt khó nói. Trong xã hội cũ, những người phụ nữ có hoàn cảnh như vậy thường bị gán cho những điều tiếng xấu, bị xa lánh, không được coi trọng, thậm chí bị gả bán như một món hàng. Hình ảnh "con gái cỡi tru" gợi lên sự khác thường, không bình thường, còn "quặp sừng" có thể ám chỉ sự dữ dằn, tai ương hoặc điều gì đó không may mắn. Bối cảnh xã hội trọng nam khinh nữ, coi trọng hình thức và danh tiết càng làm cho những người phụ nữ bất hạnh càng thêm bi đát.

Câu ca dao là lời tố cáo xã hội bất công, là tiếng lòng bi thương của những người phụ nữ bị áp bức, bị xã hội ruồng bỏ. Nó mang giá trị tố cáo xã hội sâu sắc, đồng thời thể hiện sự cảm thông, chia sẻ với những mảnh đời bất hạnh trong văn hóa dân gian.