Em là con gái nhu mì

Làng trên xã dưới ai bì được nao

Liếc mắt trông lên thấy cặp má đào

Mắt rồng mắt phượng ai trông vào chả say

Say em một bộ lông mày

Ngón tay tháp bút tóc mây xanh rờn

Say em say cả bàn chân

Gót hồng da trắng mười phân vẹn mười

Say em câu nói tiếng cười

Say em nét đứng say nơi em nằm

Khen ai sinh trúc sinh trầm

Mà xinh lúc đứng lúc nằm cũng xinh

Bài ca dao "Em là con gái nhu mì" là một minh chứng tiêu biểu cho vẻ đẹp dịu dàng, đoan trang của người phụ nữ Việt Nam xưa. Tác phẩm khắc họa một cách tinh tế hình ảnh người con gái với những nét đẹp ngoại hình và phẩm chất đáng ngưỡng mộ.

Bài ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam phong kiến, khi mà chuẩn mực về người phụ nữ thường gắn liền với sự dịu dàng, nết na, đảm đang, thùy mị. Nền văn hóa lúa nước với những lễ hội, sinh hoạt cộng đồng đã tạo nên không gian để những làn điệu dân ca, những câu hát giao duyên được hình thành và lan truyền. "Em là con gái nhu mì" có lẽ là lời của chàng trai ngỏ ý ca ngợi, tán tỉnh cô gái mà mình đem lòng yêu mến. Nó thể hiện sự quan sát tinh tế của người xưa về cái đẹp, đặc biệt là vẻ đẹp của người phụ nữ. Trong đời sống làng xã, việc trai gái gặp gỡ, trao đổi tình cảm qua những câu hát đối đáp là điều phổ biến. Câu ca dao này cũng phản ánh quan niệm thẩm mỹ của người Việt, coi trọng vẻ đẹp hài hòa, cân đối, với những nét đặc trưng được ví von với tạo hóa như "mắt rồng mắt phượng", "tóc mây". Nó là lời khẳng định về vẻ đẹp bất chấp thời gian, không gian, làm say đắm lòng người.

Đây là một bài ca dao giàu giá trị nghệ thuật với ngôn từ giản dị, hình ảnh sinh động, giàu sức gợi. Tác phẩm không chỉ khắc họa thành công vẻ đẹp người phụ nữ mà còn bộc lộ tình cảm chân thành, sâu sắc của người nói.