Họa hổ họa bì nan họa cốt,

Tri nhân tri diện bất tri tâm,

May không chút nữa em lầm,

Khoai lang khô xắt lát, tưởng nhân sâm bên Tàu.

Câu ca dao 'Họa hổ họa bì nan họa cốt, tri nhân tri diện bất tri tâm' là một lời răn dạy sâu sắc về bản chất con người. Nó cảnh báo về sự khó khăn trong việc nhận biết, đánh giá đúng một người qua vẻ bề ngoài.

Câu này có nguồn gốc từ văn hóa Trung Hoa, được ghi chép trong nhiều tác phẩm cổ điển và đã du nhập vào Việt Nam từ lâu đời, trở thành một phần quen thuộc trong kho tàng ca dao, tục ngữ. Cụm 'Họa hổ họa bì nan họa cốt' xuất phát từ điển tích về việc họa sĩ không thể vẽ được cái cốt bên trong của con hổ, chỉ vẽ được lớp da bên ngoài. Tương tự, 'Tri nhân tri diện bất tri tâm' là lời nhắc nhở về sự phức tạp của tâm lý con người, việc hiểu rõ nội tâm, ý đồ thực sự của ai đó là điều vô cùng khó khăn. Trong đời sống xã hội xưa, khi việc giao tiếp và hiểu biết về người lạ còn hạn chế, câu ca dao này mang ý nghĩa cảnh báo quan trọng, giúp con người đề phòng, tránh những hiểm họa từ những kẻ gian trá, lừa lọc đội lốt người tốt. Nó phản ánh kinh nghiệm dân gian đúc kết từ thực tế cuộc sống, khi con người phải đối mặt với nhiều mối quan hệ phức tạp và đôi khi đầy rẫy sự giả dối.

Đây là một câu ca dao mang giá trị nhân văn sâu sắc, khuyên răn con người cần tỉnh táo, thận trọng trong việc đánh giá người khác. Nó là bài học kinh nghiệm quý báu về cách nhìn nhận bản chất con người, tránh những sai lầm đáng tiếc trong cuộc sống.