Làm trai lấy được vợ khôn

Như chĩnh vàng cốm để chôn trong nhà

Làm trai lấy được vợ ngoa

Một ngày bảy lượt đi ra tạ làng

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao "Làm trai lấy được vợ khôn / Như chĩnh vàng cốm để chôn trong nhà / Làm trai lấy được vợ ngoa / Một ngày bảy lượt đi ra tạ làng" là một lời răn dạy quý báu trong kho tàng ca dao Việt Nam. Nó đề cao phẩm chất của người vợ đối với hạnh phúc gia đình và sự nghiệp của người đàn ông.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nghĩa đen của câu ca dao này đối lập hai hình ảnh. Lấy được người vợ khôn ngoan, giỏi giang thì tài sản như "chĩnh vàng cốm" được cất giữ an toàn, sinh lời. Ngược lại, lấy vợ hay ghen tuông, đanh đá thì "một ngày bảy lượt đi ra tạ làng", ý chỉ sự phiền phức, tai tiếng, tốn kém.

Nghĩa bóng

Về nghĩa bóng, câu ca dao khẳng định vai trò quan trọng của người phụ nữ trong việc giữ gìn và phát triển tài sản, danh dự của gia đình. Người vợ hiền thục, đảm đang sẽ giúp chồng xây dựng cuộc sống sung túc, bình yên, trái lại, người vợ tai quái sẽ gây ra bao nhiêu rắc rối, ảnh hưởng xấu đến hạnh phúc.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này ra đời từ trong đời sống lao động và sinh hoạt của người Việt xưa, gắn liền với nền văn minh lúa nước và quan niệm "chồng đi cày, vợ ở nhà". Trong xã hội phong kiến, người đàn ông thường ra ngoài làm ăn, buôn bán, còn người phụ nữ đóng vai trò nội trợ, quản lý gia đình. Do đó, phẩm chất, sự khéo léo, đảm đang của người vợ ảnh hưởng trực tiếp đến sự thịnh vượng của gia đình. Hình ảnh "chĩnh vàng cốm" là cách nói ẩn dụ về sự giàu có, sung túc mà người vợ khôn ngoan có thể mang lại. "Vợ ngoa" thì "bảy lượt đi ra tạ làng" diễn tả sự phiền phức, tai tiếng, tốn kém trong việc giải quyết những mâu thuẫn, xích mích do người vợ gây ra, ảnh hưởng đến uy tín của người chồng và cả dòng tộc. Đây là kinh nghiệm dân gian đúc kết qua bao thế hệ về tầm quan trọng của việc lựa chọn bạn đời.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Anh A sau khi kết hôn với chị B - một người phụ nữ vừa xinh đẹp vừa tháo vát trong công việc, đã nhanh chóng gây dựng được cơ nghiệp vững chắc, bạn bè anh thường nói vui: "Lấy được vợ khôn như anh A đúng là "như chĩnh vàng cốm để chôn trong nhà" vậy.""
Phân tích: Câu này được sử dụng để khen ngợi người vợ có tài quán xuyến việc nhà, giỏi giang trong công việc làm ăn, giúp chồng ngày càng phát đạt. Nó nhấn mạnh sự may mắn của người chồng khi có được người bạn đời như ý, góp phần quan trọng vào thành công chung của gia đình.

Kết luận

Câu ca dao là lời khuyên sâu sắc về việc lựa chọn bạn đời, đề cao vai trò của người vợ hiền, đảm đang đối với hạnh phúc và sự nghiệp của người chồng. Với ngôn ngữ giản dị, hình ảnh giàu sức gợi, nó vẫn còn nguyên giá trị trong cuộc sống hiện đại.
# Vũ trụ, con người và xã hội # lấy chồng # duyên số # hôn nhân

Bài viết liên quan