Mẹ già ham việc tiếc công

Cầm duyên con lại, thu đông mãn rồi

Câu ca dao "Mẹ già ham việc tiếc công, Cầm duyên con lại, thu đông mãn rồi" là một lời than thở xót xa về nỗi khổ của những người làm cha mẹ, đặc biệt là người mẹ, trong việc dựng vợ gả chồng cho con cái. Câu ca thể hiện sâu sắc tình cảm gia đình và trách nhiệm của cha mẹ đối với con cái.

Câu ca dao này phản ánh sâu sắc đời sống nông nghiệp lúa nước của người Việt xưa. Theo phong tục truyền thống, việc dựng vợ gả chồng cho con cái là một đại sự, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tốn kém từ phía gia đình nhà gái lẫn nhà trai, đặc biệt là lễ vật, sính lễ. Người mẹ già trong câu ca dao, với bản năng yêu thương con vô bờ, luôn mong muốn dành những gì tốt đẹp nhất cho con. Tuy nhiên, cuộc sống nông thôn xưa thường lam lũ, vất vả, nên việc "tiết công", tiết kiệm từng chút một là điều cần thiết để trang trải cho gia đình và cho lễ cưới của con. "Thu đông mãn rồi" chỉ thời điểm cuối năm, lúc công việc đồng áng đã xong xuôi, là lúc người ta thường nghĩ đến chuyện cưới gả cho con cái, cũng là lúc gia đình có thời gian hơn để chuẩn bị. Câu ca dao ra đời từ thực tiễn sinh hoạt đó, nó là tiếng lòng, là sự đúc kết kinh nghiệm về trách nhiệm và tình yêu thương của cha mẹ.

Câu ca dao là lời ngợi ca công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, đặc biệt là người mẹ. Bằng ngôn ngữ mộc mạc, gần gũi, nó đã chạm đến trái tim người đọc, nhắc nhở về đạo lý làm người. Giá trị nhân văn sâu sắc của câu ca vẫn còn nguyên vẹn cho đến ngày nay.