Mình rằng mình quyết lấy ta

Ðể ta hẹn cưới hăm ba tháng này

Hăm ba nay đã đến ngày

Ta hẹn mình rày cho đến tháng giêng

Tháng giêng năm mới chưa nên

Ta hẹn mình liền cho đến tháng hai

Tháng hai có đỗ có khoai

Ta lại vật nài cho đến tháng tư

Tháng tư ngày chẵn tháng dư

Ta lại chần chừ cho đến tháng năm

Tháng năm là tháng trâu đầm

Ta hẹn mình rằng tháng sáu mình lên

Tháng sáu lo chửa kịp tiền

Bước sang tháng bảy lại liền mưa ngâu

Tháng bảy là tháng mưa ngâu

Bước sang tháng tám lại đầu trăng thu

Tháng tám là tháng trăng thu

Bước sang tháng chín mù mù mưa rươi

Tháng chín là tháng mưa rươi

Bước sang tháng mười đã đãi mưa đông

Quanh đi quẩn lại em đã có chồng

Như chim trong lồng, như cá cắn câu

Bài ca dao là lời than thở, trách móc của cô gái với chàng trai đã bội ước. Cô gái bày tỏ nỗi thất vọng khi chàng trai liên tục trì hoãn lời hẹn ước, để rồi cuối cùng cô phải lấy người khác.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi mà việc hôn nhân thường dựa trên sự mai mối và các lễ nghi truyền thống. Thời điểm tổ chức đám cưới thường được xem xét kỹ lưỡng theo các yếu tố như mùa vụ nông nghiệp, ngày tháng tốt xấu theo quan niệm dân gian. Chàng trai trong bài ca dao, với những lời hẹn hão huyền, có thể là biểu hiện của một kiểu người đàn ông thiếu quyết đoán, sợ trách nhiệm, hoặc thậm chí là cố tình lừa dối. Việc anh ta viện đủ cớ, từ 'tháng giêng năm mới', 'tháng hai có đỗ có khoai' (ám chỉ mùa thi cử hoặc mùa vụ), 'tháng tư ngày chẵn tháng dư', 'tháng năm tháng trâu đầm' (mùa làm đồng vất vả), 'tháng sáu lo chửa kịp tiền', 'tháng bảy mưa ngâu', 'tháng tám trăng thu', 'tháng chín mưa rươi', 'tháng mười mưa đông', cho thấy sự lảng tránh liên tục. Những lý do này phản ánh mối quan tâm thực tế của đời sống nông nghiệp và các yếu tố thời tiết, phong tục liên quan đến hôn nhân thời xưa. Cuối cùng, cô gái bị bỏ lại, 'em đã có chồng', là kết cục bi đát, thể hiện sự mất mát và nỗi đau khổ của người phụ nữ khi niềm tin bị phản bội. Hình ảnh 'chim trong lồng, cá cắn câu' là những ẩn dụ quen thuộc trong ca dao, diễn tả sự tù túng, mất tự do và đau khổ.

Bài ca dao là lời than thân trách phận đầy day dứt, thể hiện giá trị phê phán thói bạc bẽo và đề cao sự thủy chung. Ngôn ngữ mộc mạc, hình ảnh giàu sức gợi làm nên sức hấp dẫn lâu bền của tác phẩm.