Nghe tin anh thi đỗ tú tài

Dừng chân em hỏi cây xoài mấy bông?

– Em về đếm cá dưới sông

Lòng tong là số nụ bông cây xoài

Câu ca dao "Nghe tin anh thi đỗ tú tài" là một ví dụ tiêu biểu cho thể loại ca dao Việt Nam, thể hiện nét đẹp trong tình yêu đôi lứa và cách ứng xử tinh tế của người con gái.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi việc học hành và thi cử, đặc biệt là khoa cử Nho học, giữ một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội và là con đường để "đổi đời" cho nhiều người. "Tú tài" là một học vị trong hệ thống thi cử, cho thấy người thi đỗ có kiến thức. Việc cô gái hỏi "cây xoài mấy bông" khi nghe tin người yêu thi đỗ là một cách nói ẩn dụ, thể hiện sự quan tâm và hồi hộp mong đợi tin vui. Câu trả lời "đếm cá dưới sông" là một cách nói dân gian quen thuộc, ví von sự việc khó khăn, gần như không thể thực hiện được, hàm ý rằng số bông xoài là rất nhiều, không thể đếm xuể, và qua đó ngầm khen ngợi tài năng, sự đỗ đạt của người yêu. Điều này phản ánh phong tục, tập quán và cách suy nghĩ của người Việt xưa, luôn đề cao sự khéo léo trong giao tiếp, đặc biệt là trong chuyện tình cảm.

Câu ca dao không chỉ mang giá trị nghệ thuật bởi ngôn ngữ giản dị, hình ảnh gần gũi mà còn thể hiện tư tưởng về tình yêu đẹp, sự quan tâm chân thành và cách ứng xử tinh tế giữa con người với nhau.