Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, nơi mà thân phận người phụ nữ thường chịu nhiều thiệt thòi, đặc biệt là trong hôn nhân. Khi chiến tranh loạn lạc xảy ra, hoặc khi người đàn ông phải đi làm ăn xa xứ, người phụ nữ ở nhà thường phải chịu cảnh cô đơn, hiu quạnh. Họ phải gánh vác việc nhà, việc đồng áng, và nuôi dạy con cái một mình. Nỗi nhớ chồng, nhớ người yêu là điều khó tránh khỏi. "Chăn gối có đôi" là hình ảnh ẩn dụ cho sự ấm áp, hạnh phúc lứa đôi, sự sẻ chia trong cuộc sống vợ chồng. "Gối chiếc lẻ loi" là biểu tượng cho sự cô đơn, trống trải, thiếu vắng tình thương. Câu ca dao phản ánh thực tế đời sống của biết nông thôn Việt Nam xưa, nơi mà sự ly biệt vì mưu sinh hoặc chiến tranh là điều phổ biến, để lại nỗi đau cho những người ở lại.