Nhà anh phúc thọ đời đời

Cha mẹ sinh hạ chín mười con trai

Cũng đều có đức có tài

Ai ai cũng xứng một đời tài hoa

Anh Cả thì đỗ thám hoa

Anh Hai tiến sĩ anh ba tú tài

Anh Tư là quan tỉnh Đoài

Anh Năm dẹp giặc tỉnh ngoài tỉnh trong

Anh Sáu tổng đốc xứ Đông

Anh Bảy án sát ở trong Ninh Bình

Anh Tám tuần phủ Bắc Ninh

Anh Chín tri phủ Quảng Bình gần xa

Anh là em Út trong nhà

Anh đi kén vợ đường xa nước người

Thấy em đẹp nói đẹp cười

Đẹp người đẹp nết lại tươi răng vàng

Vậy nên anh gửi thơ sang

Bởi lòng anh quyết lấy nàng mà thôi

— Văn học dân gian Việt Nam
Bài ca dao "Nhà anh phúc thọ đời đời" là lời ngợi ca về một gia đình đông con, hiếu thảo, tài giỏi và thành đạt. Bài ca mô tả một cách sinh động về sự sung túc, vẻ vang của một gia đình có truyền thống khoa bảng và công danh.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu ca dao mô tả chi tiết về một gia đình có 9-10 người con trai đều có đức hạnh, tài năng xuất chúng. Mỗi người con đều đạt được những thành công rực rỡ trên con đường học vấn và sự nghiệp, từ thám hoa, tiến sĩ, tú tài đến các chức vụ quan lại cao trong triều.

Nghĩa bóng

Bài ca dao mang ý nghĩa biểu tượng cho ước mong về một gia đình đông con, khỏe mạnh, có hiếu và thành đạt. Nó thể hiện khát vọng về một cuộc sống sung túc, hạnh phúc, con cháu đề huề, hiển vinh, làm rạng danh tổ tông.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Bài ca dao này thuộc thể loại ca dao, thường được lưu truyền trong dân gian và gắn liền với đời sống sinh hoạt, ước vọng của người Việt xưa. Hoàn cảnh ra đời của bài ca dao có thể liên quan đến những gia đình có truyền thống khoa bảng, nơi việc học hành và thi cử để ra làm quan là con đường vinh quang, mang lại sự giàu sang, phú quý và danh dự cho cả dòng họ. Trong xã hội phong kiến, việc sinh được nhiều con trai, đặc biệt là những người con có tài, đỗ đạt làm quan, được coi là niềm tự hào lớn lao, là phúc lộc trời ban. Xã hội xưa coi trọng gia đình đông con, nhiều cháu, bởi lẽ đó là nguồn lao động dồi dào, là chỗ dựa vững chắc khi về già, và cũng là cách để duy trì, phát triển dòng tộc. Tập quán trọng học, trọng khoa cử đã hun đúc nên những lời ca tụng về gia đình có nhiều người thành danh như thế này. Nó phản ánh thực tiễn xã hội và khát vọng mãnh liệt của người dân về một cuộc sống tốt đẹp, sung túc, con cháu đuề huề, hiếu thảo và thành đạt, góp phần làm vẻ vang cho gia đình và xã hội.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi nói về một gia đình đông con, ai ai cũng thành đạt và có địa vị trong xã hội, người ta có thể liên hệ đến câu "Nhà anh phúc thọ đời đời"."
Phân tích: Câu này được dùng để ví von, ca ngợi một gia đình có nhiều con cái, tất cả đều ngoan ngoãn, học giỏi, thành công trong sự nghiệp và có cuộc sống sung túc, viên mãn, làm rạng danh gia đình.

Kết luận

Bài ca dao "Nhà anh phúc thọ đời đời" là bức tranh sinh động về gia đình lý tưởng trong quan niệm dân gian. Tác phẩm thể hiện khát vọng về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc và sự tôn vinh đối với truyền thống hiếu học, khoa bảng.
# Vũ trụ, con người và xã hội # Tình yêu đôi lứa # cha mẹ # anh em # tán tỉnh # xứ Đoài # Quảng Bình # Ninh Bình # Bắc Ninh # xứ Đông # nhuộm răng

Bài viết liên quan