Rắp mong ông trời sa xuống cõi trần

Hỏi xem duyên kiếp nợ nần làm sao

Tím gan thay khách má đào

Mông mênh bể Sở dễ vào khó ra

Hươu kia trót mắc phải chà

Khi vào thì dễ, khi ra hiểm nghèo

Đoạn trích "Rắp mong ông trời... khi ra hiểm nghèo" là một phần của ca dao than thân, diễn tả nỗi lòng của người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa. Bài ca dao thể hiện sự bế tắc, đau khổ trước những éo le của duyên phận và thân phận.

Đoạn ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, nơi mà thân phận người phụ nữ còn nhiều ràng buộc, đặc biệt là trong chuyện tình duyên và hôn nhân. Chuẩn mực đạo đức khắt khe, quan niệm "trọng nam khinh nữ" khiến người phụ nữ dễ rơi vào cảnh lỡ làng, khó khăn khi muốn thay đổi cuộc đời. Hình ảnh "con hươu mắc chà" là một phép ẩn dụ sinh động, xuất phát từ kinh nghiệm thực tế của người dân trong lao động sản xuất, đặc biệt là trong việc săn bắt hoặc canh tác. Rừng núi, nương rẫy là những nơi quen thuộc, nơi con người phải đối mặt với thiên nhiên khắc nghiệt và những hiểm nguy tiềm ẩn. Việc con hươu, một loài vật vốn nhanh nhẹn, linh hoạt, lại bị mắc kẹt trong bụi chà, một cái bẫy hoặc chướng ngại vật tưởng chừng đơn giản nhưng lại trở thành tai họa, phản ánh sự bế tắc và nguy hiểm. Hoàn cảnh "khi vào thì dễ, khi ra hiểm nghèo" không chỉ mô tả hành động của con vật mà còn khắc họa sâu sắc nỗi lòng của người phụ nữ khi vướng vào vòng luẩn quẩn của tình yêu, hôn nhân hoặc những sai lầm trong quá khứ, muốn sửa chữa nhưng lại càng thêm khó khăn, tai họa.

Đây là một tác phẩm dân gian giàu giá trị nghệ thuật và tư tưởng. Ca dao sử dụng ngôn ngữ bình dị, hình ảnh ẩn dụ sinh động, thể hiện cảm xúc chân thực và sâu sắc về thân phận người phụ nữ, đồng thời thể hiện khát vọng giải thoát khỏi nghịch cảnh.