Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, đặc biệt là giai đoạn phong kiến, nơi thân phận người phụ nữ còn nhiều ràng buộc, phụ thuộc. Hình ảnh con cuốc (cú) với tiếng kêu buồn thảm, đơn độc đã trở thành một biểu tượng quen thuộc trong văn hóa dân gian Việt Nam, gợi lên sự xót xa, thương cảm cho những kiếp đời bất hạnh. Tiếng cuốc kêu thường gắn liền với buổi chiều tà hoặc sáng sớm, thời điểm con người dễ chìm vào suy tư, chiêm nghiệm. Việc cô gái "mang đôi guốc ra dạo bên vườn" cho thấy một không gian riêng tư, có chút thảnh thơi nhưng cũng tiềm ẩn sự cô đơn. "Đôi guốc" là vật dụng gắn bó với người phụ nữ, là biểu tượng cho bước chân, hành trình của họ. Âm thanh "cuốc kêu, cuốc hát" vang lên từ "bên cồn hu ha" gợi lên không gian mênh mông, xa vắng, nơi nỗi buồn càng thêm khuếch đại. Câu ca dao này có lẽ đã được hình thành từ những trải nghiệm thực tế, những nỗi niềm chung của nhiều người phụ nữ khi cảm thấy mình nhỏ bé, yếu đuối trước cuộc đời, trước những định kiến xã hội.