Sen xa hồ sen khô hồ cạn

Lựu xa đào lựu ngả lựu nghiêng

Vàng cầm trên tay rớt xuống không phiền

Chỉ phiền một nỗi tơ duyên không tròn

Câu ca dao "Sen xa hồ sen khô hồ cạn, Lựu xa đào lựu ngả lựu nghiêng, Vàng cầm trên tay rớt xuống không phiền, Chỉ phiền một nỗi tơ duyên không tròn" là một lời than thở đầy tâm trạng về duyên phận lỡ làng. Tác phẩm thể hiện nỗi buồn man mác và sự tiếc nuối trong tình yêu đôi lứa.

Câu ca dao này bắt nguồn từ kinh nghiệm sống và quan sát thiên nhiên của người nông dân Việt Nam xưa, gắn liền với nền nông nghiệp lúa nước và các tập quán sinh hoạt. Hình ảnh "sen xa hồ sen khô hồ cạn" gợi nhớ đến mùa hạn hán, khi sen không còn nước để sinh trưởng, mất đi vẻ đẹp và sự sống. Tương tự, "lựu xa đào lựu ngả lựu nghiêng" mô tả sự héo úa, tàn tạ của cây lựu, loài cây vốn tượng trưng cho sự sung túc, đầm ấm. Việc rớt vàng mà không phiền thể hiện sự coi nhẹ vật chất khi đối diện với những mất mát lớn lao hơn trong đời sống tinh thần. Nỗi "phiền" ở đây không phải là sự tiếc rẻ vàng bạc, mà là sự đè nén, dồn nén nỗi buồn về duyên phận. Trong xã hội xưa, hôn nhân thường được sắp đặt, đôi lứa khó đến được với nhau nếu gặp trắc trở, khiến nhiều mối tình đẹp dang dở, để lại nỗi sầu muôn thuở. Do đó, câu ca dao là lời tự sự, là tiếng lòng của những người phụ nữ xưa khi tình yêu không thành.

Câu ca dao là một áng văn chương dân gian giàu cảm xúc, sử dụng hình ảnh thiên nhiên để biểu đạt tâm trạng con người. Tác phẩm thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc, đề cao tình yêu và hạnh phúc đôi lứa, đồng thời thể hiện triết lý sống biết chấp nhận những mất mát vật chất để hướng tới giá trị tinh thần cao đẹp.