Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này bắt nguồn từ kinh nghiệm thực tiễn sản xuất nông nghiệp và đời sống sinh hoạt của người Việt xưa, đặc biệt là những vùng có khí hậu nhiệt đới gió mùa. Theo lịch âm, tháng Bảy và tháng Tám (tức là khoảng tháng 8, tháng 9 dương lịch) là thời điểm giao mùa, thường có những cơn bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động mạnh trên Biển Đông và đổ bộ vào đất liền. Người nông dân xưa, với sự gắn bó mật thiết với tự nhiên, đã quan sát thấy những trận gió mạnh này có sức tàn phá ghê gớm, không chỉ ảnh hưởng đến mùa màng mà còn có thể gây thiệt hại cho cây cối lâu năm, trong đó có cây đào và cây mai vốn được trồng nhiều trong vườn nhà hoặc dùng làm cảnh. Cây đào, cây mai với thân cành tương đối mềm, yếu, lại thường ra hoa vào dịp Tết nên việc bị gió bão quật vào thời điểm này có thể gây tổn hại nặng nề. Do đó, để tránh thiệt hại, người xưa đã đúc kết thành kinh nghiệm "Tháng Bảy gió đập cành đào, Bước sang tháng Tám đánh vào cành mai" như một lời cảnh báo, nhắc nhở mọi người chuẩn bị các biện pháp phòng chống, gia cố nhà cửa, bảo vệ cây cối trước những biến động của thời tiết. Đây là minh chứng cho trí tuệ dân gian trong việc quan sát và ứng phó với quy luật tự nhiên.