Tháng chín mưa giông thuyền mong ghé bến

Từ nơi bãi biển qua đến buổi chợ chiều

Nuôi con chồng vợ hẩm hiu

Nhà tranh một mái tiêu điều nắng mưa

Đoạn ca dao "Tháng chín mưa giông thuyền mong ghé bến" khắc họa nỗi niềm của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Nó vẽ nên một bức tranh cuộc sống lam lũ, cô đơn và đầy bất hạnh.

Đoạn ca dao này thuộc thể loại ca dao than thân, thường ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, đặc biệt là giai đoạn phong kiến, khi mà đời sống người dân, nhất là phụ nữ, còn nhiều cơ cực. "Tháng chín mưa giông" là thời điểm giao mùa, thường có bão lụt, thời tiết khắc nghiệt, việc đi lại trên sông nước vô cùng khó khăn, nguy hiểm. "Thuyền mong ghé bến" không chỉ là hình ảnh ước lệ của việc chờ đợi người đi xa trở về mà còn ẩn chứa sự lo lắng, bất an về số phận. "Từ nơi bãi biển qua đến buổi chợ chiều" cho thấy khoảng thời gian chờ đợi kéo dài, không gian xa xôi, sự mỏi mòn. "Nuôi con chồng vợ hẩm hiu" trực tiếp nói lên hoàn cảnh éo le của người phụ nữ: vừa làm mẹ, vừa làm vợ, nhưng lại chịu cảnh cô đơn, vắng bóng chồng, cuộc sống "hẩm hiu" đầy tủi nhục và vất vả. "Nhà tranh một mái tiêu điều nắng mưa" là hình ảnh cụ thể về sự nghèo khó, thiếu thốn vật chất, cuộc sống chật vật "một mái" không đủ che chắn, nơi "tiêu điều" gợi lên sự hoang vắng, buồn tẻ, càng tô đậm thêm nỗi cô đơn, bất hạnh của người phụ nữ.

Qua những hình ảnh giản dị, gần gũi, đoạn ca dao đã thể hiện sâu sắc thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ. Nó mang giá trị hiện thực to lớn, đồng thời thể hiện tình yêu thương, sự đồng cảm của nhân dân với những kiếp đời bất hạnh.