– Thương nàng đã đến tháng sinh

Ăn ở một mình trông cậy vào ai?

Rồi khi sinh gái sinh trai

Sớm khuya mưa nắng lấy ai bạn cùng?

– Sinh gái thì em gả chồng

Sinh trai lấy vợ mặc lòng thiếp lo

Đoạn ca dao thể hiện nỗi lòng và mong ước của người phụ nữ khi mang thai và sinh con, đồng thời thể hiện trách nhiệm và tình yêu thương của người mẹ đối với con cái. Lời ca dao là những lời tâm tình giản dị nhưng chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc.

Đoạn ca dao này xuất phát từ thực tiễn đời sống hôn nhân và sinh nở của người phụ nữ Việt Nam xưa, đặc biệt là trong bối cảnh xã hội phong kiến, phụ quyền, nơi người phụ nữ thường chịu nhiều thiệt thòi và ít được chủ động trong cuộc sống. Khi người phụ nữ mang thai, việc sinh con là một thử thách lớn, đặc biệt nếu họ sống đơn thân hoặc chồng đi xa, không có người thân bên cạnh giúp đỡ. Câu hỏi 'Ăn ở một mình trông cậy vào ai?' phản ánh nỗi cô đơn, sự yếu thế và nhu cầu về sự nương tựa, sẻ chia. Sự phân biệt đối xử giữa con trai và con gái trong xã hội xưa cũng là một yếu tố quan trọng. Sinh con trai có thể được xem là có 'tương lai' hơn vì có thể nối dõi tông đường, trong khi sinh con gái thì 'khó bề lo liệu' hơn vì con gái sẽ đi lấy chồng. Tuy nhiên, lời đáp 'Sinh gái thì em gả chồng, Sinh trai lấy vợ mặc lòng thiếp lo' lại thể hiện một quan niệm tiến bộ hơn về tình mẫu tử, đó là trách nhiệm và tình yêu thương của người mẹ dành cho con cái là vô điều kiện, không phân biệt giới tính. Người mẹ sẵn sàng lo liệu cho cả con trai lẫn con gái, thể hiện sự hy sinh cao cả và mong muốn con cái mình được hạnh phúc.

Đoạn ca dao là lời tâm tình chân thành, thể hiện sâu sắc tình mẫu tử thiêng liêng và vai trò của gia đình. Nó mang giá trị nhân văn cao, đề cao tình yêu thương, sự hy sinh và trách nhiệm của người mẹ.