Tôi lạy vua, lạy chúa trước đình

Thương làng, thương nước, thương tình cho tôi

Trời làm thất bát liên hồi

Lấy gì trả nợ mua ngôi cho chồng

Tôi nói ra thêm cực tấm lòng

Được ngôi được cả cái gông, cái cùm

Thôi thôi tôi lạy ông trùm

Mai tôi bồng bế lên rừng kiếm ăn

Đoạn ca dao trên là lời than thở, cầu xin của người phụ nữ trước hoàn cảnh bi đát. Nó phản ánh chân thực thân phận của người dân, đặc biệt là phụ nữ, trong xã hội cũ đầy bất công và áp bức.

Câu ca dao này có khả năng ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam phong kiến, khi mà người dân phải chịu nhiều áp bức từ tầng lớp thống trị và thiên tai liên miên. 'Vua', 'chúa', 'ông trùm' có thể chỉ các quan lại, địa chủ hoặc những kẻ có quyền lực tại địa phương. Cụm từ 'mua ngôi' gợi lên hình ảnh những người dân nghèo phải bán sức lao động, bán tài sản để chuộc lại ruộng đất, hoặc để có được một chút danh phận, một vị trí nào đó trong xã hội, thậm chí là để chuộc thân. Tuy nhiên, kết quả lại là 'cái gông, cái cùm', ám chỉ sự tù đày, mất tự do, hoặc sự ràng buộc vào những nghĩa vụ, gánh nặng không thể thoát ra. Lời than 'mai tôi bồng bế lên rừng kiếm ăn' cho thấy sự tuyệt vọng, muốn thoát ly khỏi xã hội hiện tại để tìm kiếm một cuộc sống tự do, dù có khó khăn đến đâu, có lẽ là đi khai hoang hoặc sống ẩn dật.

Đây là lời ca tuyệt vọng, chất chứa nỗi niềm của người phụ nữ và người dân lao động dưới ách áp bức. Nó không chỉ thể hiện giá trị nghệ thuật qua ngôn ngữ mộc mạc, giàu hình ảnh mà còn mang giá trị nhân văn sâu sắc, tố cáo xã hội cũ.