Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, nơi người phụ nữ thường chịu nhiều thiệt thòi, áp bức và định kiến. Họ phải gánh vác nhiều công việc gia đình, từ việc đồng áng đến việc bếp núc, nuôi dạy con cái, song tiếng nói và công sức của họ ít được ghi nhận. "Vải bô một tấm che thân" là hình ảnh ẩn dụ cho sự nghèo khó, đơn sơ, thậm chí là thiếu thốn, không có đủ những thứ cơ bản để che đậy. Nó phản ánh thực tế cuộc sống của nhiều người phụ nữ lao động nghèo. "Công lênh" là từ chỉ sự vất vả, nhọc nhằn trong lao động và cuộc sống, là những gì người phụ nữ phải trải qua mỗi ngày. Việc "nhọc nhằn chớ vong" là lời khuyên, lời động viên bản thân hoặc của người khác dành cho người phụ nữ, nhắc nhở họ rằng dù khó khăn đến đâu, đừng bao giờ từ bỏ, đừng đánh mất đi phẩm giá, giá trị và vai trò của mình trong gia đình và xã hội. Nó thể hiện tinh thần kiên cường, bất khuất, coi trọng danh dự và đạo lý.