Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này gắn liền với sự ra đời và lưu hành của truyện thơ Nôm "Lục Vân Tiên" của Nguyễn Đình Chiểu. "Lục Vân Tiên" là một tác phẩm có giá trị sâu sắc về tư tưởng, đạo đức, ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp như trung, hiếu, tiết, nghĩa, đồng thời phê phán cái ác, cái xấu. Vào khoảng giữa thế kỷ XIX, khi "Lục Vân Tiên" ra đời, nó nhanh chóng được truyền bá rộng rãi trong dân gian, không chỉ qua hình thức chép tay mà còn được các thế hệ nghệ nhân, người kể chuyện, hát bội, độc tấu trích đoạn để diễn xướng. Để thu hút sự chú ý của khán giả và người đọc, những người kể chuyện, diễn viên thường dùng những câu mở đầu dí dỏm, hấp dẫn. Câu "Vân Tiền, Vân Tiễn, Vân Tiên / Ai cho đồng tiền tôi kể Vân Tiên" chính là một trong những lời giới thiệu độc đáo, mang tính thương mại và nghệ thuật, được sáng tạo ra trong quá trình truyện "Lục Vân Tiên" được phổ biến, biến tác phẩm văn học bác học thành tài sản văn hóa dân gian.