Ví dầu lịch vắn, lươn dài

Quạ đen, cò trắng, thằng chài xanh lông

Thằng chài lặn hụp dưới sông

Gánh gạo đưa chồng nước mắt như mưa

Câu ca dao "Ví dầu lịch vắn, lươn dài / Quạ đen, cò trắng, thằng chài xanh lông / Thằng chài lặn hụp dưới sông / Gánh gạo đưa chồng nước mắt như mưa" là một tác phẩm dân gian giàu cảm xúc. Nó phản ánh một phần cuộc sống lao động và tình cảm sâu nặng của người phụ nữ Việt Nam xưa.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi mà nghề nông nghiệp và đánh bắt cá là những nguồn sinh kế chính của nhiều gia đình, đặc biệt là ở các vùng sông nước. Người đàn ông thường phải đi xa, đối mặt với nhiều hiểm nguy trên sông nước để kiếm kế sinh nhai. Người phụ nữ ở nhà vừa gánh vác việc nhà, vừa tần tảo nuôi con, đồng thời luôn canh cánh nỗi lo cho chồng con nơi xa. Hình ảnh "gánh gạo đưa chồng" không chỉ là gánh nặng vật chất mà còn là gánh nặng tinh thần, là sự gánh vác trách nhiệm của người phụ nữ. "Nước mắt như mưa" là cách diễn tả chân thực nhất nỗi buồn, sự chia ly và tình yêu thương vô bờ bến của người vợ. Câu ca dao phản ánh tập quán sinh hoạt, kinh nghiệm dân gian về việc người chồng ra khơi, đi sông làm ăn và người vợ ở nhà tiễn đưa, mong chồng trở về bình an.

Câu ca dao là một minh chứng cho vẻ đẹp tâm hồn và đức hạnh của người phụ nữ Việt Nam. Nó mang giá trị nghệ thuật sâu sắc với hình ảnh giàu sức gợi, ngôn từ mộc mạc mà thấm đẫm tình cảm, thể hiện tư tưởng về tình yêu thương, sự hy sinh và thủy chung.