Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời từ thực tiễn sinh hoạt của người Việt xưa, đặc biệt là trong đời sống nông nghiệp và buôn bán. Gương soi là một vật dụng cá nhân thiết yếu, dùng để soi ngắm dung nhan, trang điểm. Trong xã hội xưa, việc mua bán thường diễn ra ở các phiên chợ làng. Người mua thường có tâm lý ham rẻ hoặc thiếu kinh nghiệm, dễ bị kẻ bán hàng gian lận đánh lừa. "Gương mờ" không chỉ là chiếc gương bị lỗi kỹ thuật mà còn có thể là ẩn dụ cho những người không thật lòng, không chung thủy, hoặc những hoàn cảnh hôn nhân không môn đăng hộ đối, thiếu sự vun vén. Câu ca thể hiện nỗi niềm của người phụ nữ, có thể là người bị gả bán không như ý, hoặc lấy phải người chồng không ra gì, dẫn đến cuộc sống lỡ làng. "Gương lành" ở vế sau tượng trưng cho sự may mắn, cho một lựa chọn đúng đắn, một cuộc sống hạnh phúc, viên mãn.