Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, khi thân phận người phụ nữ thường chịu nhiều bất công và thiệt thòi trong hôn nhân. Cuộc sống nông nghiệp lúa nước với những vất vả đã tôi luyện nên những người phụ nữ kiên cường, chịu thương chịu khó. Tuy nhiên, khi người chồng từ nghèo khó, bệnh tật vươn lên, đôi khi lại sinh ra thói hư tật xấu, ham mê lạc thú bên ngoài, quên đi ân nghĩa ban đầu. Hình ảnh "bủng beo" gợi tả sự yếu ớt, khó khăn, còn "múi chanh" có thể là một vị thuốc dân gian hoặc biểu tượng cho sự chua chát, đắng cay. Sự đối lập "xưa kia" và "bây giờ" cùng với việc anh ta "mạnh lành" lại "mê nhan sắc" và "tình phụ tôi" phản ánh thực tế đau lòng trong các mối quan hệ gia đình, nơi mà sự thay đổi về vật chất và sức khỏe có thể làm lung lạc cả tình nghĩa vợ chồng. Câu ca dao là tiếng lòng của người phụ nữ bị bỏ rơi, thể hiện sự phẫn uất, tủi hổ và ý chí tự giải thoát.