Lác đác mưa ngâu,

Sình sịch mưa ngâu,

Lá ngâu rụng xuống,

Bông lau phất cờ,

Nước trong xanh lạnh ngắt như tờ,

Một đàn cá lớn nhấp nhô đầu ghềnh

Đoạn đồng dao "Lác đác mưa ngâu... đầu ghềnh" khắc họa bức tranh thiên nhiên sinh động và tinh tế. Bài ca dao ngắn gọn nhưng chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa, phản ánh đời sống và tâm hồn người dân quê.

Đoạn đồng dao này thuộc thể loại đồng dao, thường được các bà, các mẹ hát ru cho trẻ con nghe hoặc được trẻ em hát theo nhau trong lúc chơi đùa. "Mưa ngâu" là tên gọi dân gian của những cơn mưa thường xuất hiện vào khoảng tháng 7, tháng 8 âm lịch hàng năm, trùng với tiết Thất Tịch, thời điểm Ngưu Lang và Chức Nữ gặp nhau. Theo quan niệm xưa, những cơn mưa này là nước mắt của Ngưu Lang, Chức Nữ khi chia ly, hoặc là sự tưới tắm cho mùa màng trước khi bước vào thu hoạch. Hình ảnh "bông lau phất cờ" gợi tả cảnh vật mùa thu sắp đến. "Nước trong xanh lạnh ngắt như tờ" mô tả dòng nước tinh khiết, yên ả của sông, hồ vào thời điểm này. "Đàn cá lớn nhấp nhô đầu ghềnh" là tín hiệu về sự sống động, trù phú của thiên nhiên, báo hiệu mùa màng sắp tới hoặc một nguồn lợi dồi dào. Do đó, câu đồng dao này ra đời từ kinh nghiệm quan sát thiên nhiên và đời sống nông nghiệp lúa nước của người Việt xưa, thể hiện sự gắn bó mật thiết giữa con người với tự nhiên.

Đoạn đồng dao là một tác phẩm nghệ thuật dân gian đặc sắc, thể hiện tài quan sát tinh tế và tình yêu thiên nhiên của người Việt. Nó không chỉ đẹp về hình ảnh mà còn ẩn chứa những dự báo về thời tiết, mùa vụ và cuộc sống sung túc.