Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu đồng dao này có nguồn gốc sâu xa từ đời sống lao động, sinh hoạt của người nông dân Việt Nam xưa. 'Phụ đồng, phụ chổi' có thể ám chỉ việc làm sạch người sau khi lao động vất vả hoặc quét dọn nhà cửa, sân vườn. 'Đồng' ban đầu có thể hiểu là đất đai, ruộng đồng, nơi người nông dân làm việc, khi về nhà cần phủi sạch bụi bặm. 'Chổi' là vật dụng quen thuộc để quét dọn. Hành động 'thổi lổi mà lên' là một phản xạ tự nhiên khi làm sạch, thổi bay những hạt bụi li ti. 'Ba bề, bốn bên' diễn tả sự tỉ mỉ, làm sạch cẩn thận mọi ngóc ngách. Việc 'phá ra mà vào', 'cách sông, cách ao' cho thấy sự kiên trì, quyết tâm vượt mọi trở ngại để hoàn thành công việc, dù là việc đồng áng hay việc nhà. 'Roi von vót', 'vọt cho đau' thể hiện ý chí mạnh mẽ, không chùn bước trước khó khăn, thậm chí có thể dùng kỷ luật để răn đe, thúc đẩy. Nó phản ánh tinh thần cần cù, chịu khó và ý thức trách nhiệm cao trong lao động của người dân Việt Nam.