Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu tục ngữ này ra đời từ kinh nghiệm thực tế trong đời sống sản xuất và sinh hoạt của người Việt xưa, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp và thương mại. Xưa kia, khi việc sản xuất còn phụ thuộc nhiều vào sức người, sức kéo và các công cụ thô sơ, chất lượng của nguyên liệu, sản phẩm (như giống lúa, công cụ lao động, vải vóc, đồ dùng sinh hoạt) quyết định trực tiếp đến năng suất và hiệu quả. Những thứ được làm ra từ nguyên liệu tốt, công sức nhiều, hoặc do những người thợ lành nghề tạo tác thường có giá cao hơn. Ngược lại, những mặt hàng giá rẻ thường đi kèm với chất lượng thấp, dễ hỏng hóc, mau lỗi thời. Điều này dẫn đến việc người xưa đúc kết kinh nghiệm rằng 'đắt' thường đi đôi với 'xắt ra miếng', tức là tương xứng về giá trị, chất lượng.