Nguồn gốc và Xuất xứ
Nguồn gốc của câu thành ngữ này gắn liền với nền nông nghiệp lúa nước truyền thống của Việt Nam, nơi vụ mùa và việc bảo quản lương thực đóng vai trò tối quan trọng. "Động bể" có thể hiểu là hành động di chuyển, sắp xếp, hay thực hiện một công đoạn nào đó liên quan đến thóc (hạt lúa). Việc "đông bắc" hay "bắc" chỉ phương hướng, liên quan đến hướng gió, hướng nắng. Vào thời xưa, người nông dân thường phải phơi thóc sau khi gặt để làm khô, bảo quản được lâu và tránh ẩm mốc. Việc chọn hướng phơi, hướng nắng (ví dụ: nắng đông bắc) để hạt thóc khô nhanh, đều, không bị mốc hay hư hại là kinh nghiệm quan trọng. Câu thành ngữ ra đời từ những quan sát thực tế về thời tiết, khí hậu và cách thức phơi thóc hiệu quả nhất trong từng điều kiện cụ thể, thể hiện sự am hiểu sâu sắc về thiên nhiên của người Việt.