Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ "Đồng không mông quạnh" bắt nguồn từ thực tiễn canh tác nông nghiệp và đời sống sinh hoạt của người Việt xưa, chủ yếu ở các vùng nông thôn. "Đồng" là cánh đồng, nơi diễn ra hoạt động trồng trọt, chăn nuôi chủ yếu của người dân. "Không mông quạnh" diễn tả sự vắng vẻ, tiêu điều. Trong quá khứ, đặc biệt là ở những vùng đất mới khai hoang hoặc những thời kỳ chiến tranh loạn lạc, thiên tai, mất mùa, cánh đồng có thể trở nên hoang vắng, không có bóng người, không có hoạt động sản xuất. Cảnh tượng đó tạo nên cảm giác tiêu điều, cô lập. "Đồng" còn có thể hiểu rộng ra là một khu vực, một vùng đất. Khi "đồng" trở nên "không mông quạnh", nó phản ánh một thực trạng kinh tế - xã hội ảm đạm, thiếu vắng sự sống, sự phát triển, hoặc sự hiện diện của cộng đồng. Nó gợi lên hình ảnh về sự cô lập, khó khăn, và sự thiếu thốn trong cuộc sống.