Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ này bắt nguồn từ kinh nghiệm y học dân gian của người Việt xưa, đặc biệt là trong y học cổ truyền. Lá vông (còn gọi là vông nem, hải đồng bì) là một loại cây quen thuộc, được sử dụng rộng rãi trong dân gian với công dụng làm thuốc. Y học cổ truyền ghi nhận lá vông có vị đắng, chát, tính mát, có tác dụng tiêu viêm, giảm sưng, giảm đau, làm se niêm mạc. Bệnh trĩ là một căn bệnh phổ biến, gây khó chịu và đau đớn. Trong bối cảnh y học hiện đại chưa phát triển, người xưa đã tìm tòi và áp dụng các phương pháp chữa trị từ thảo dược tự nhiên. Kinh nghiệm thực tế cho thấy việc đắp lá vông giã nát lên búi trĩ mới sa ra ngoài có thể giúp giảm sưng, giảm đau và co búi trĩ lại. Từ kinh nghiệm thực tiễn đó, người xưa đã đúc kết thành câu thành ngữ "Lòi trĩ mới rịt lá vông", ví von rằng những vấn đề mới phát sinh giống như bệnh trĩ mới ở giai đoạn đầu, nếu biết cách xử lý kịp thời bằng những biện pháp phù hợp (như lá vông), thì sẽ dễ dàng khắc phục.