Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu tục ngữ này bắt nguồn từ kinh nghiệm thực tiễn lâu đời của người nông dân Việt Nam, một đất nước có nền nông nghiệp lúa nước phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Người xưa đã dành nhiều thời gian quan sát bầu trời, các hiện tượng tự nhiên để dự báo mùa màng. Vùng "bể" ở đây có thể hiểu là những vùng trũng, gần sông, hồ, biển, nơi không khí ẩm thấp thường ngưng tụ và tạo thành mây, nhưng khi mây đã di chuyển thấp và tan ra thì đó là dấu hiệu của không khí khô, ít hơi ẩm, dẫn đến nắng nóng. Ngược lại, "ngàn" là chỉ vùng núi cao, nơi có địa hình phức tạp, thường là nơi mây tập trung và gây mưa nhiều, đặc biệt là khi khối khí ẩm di chuyển lên cao và gặp lạnh sẽ ngưng tụ thành mưa. Kinh nghiệm này được đúc kết qua nhiều thế hệ, trở thành bài học quý giá về quan sát và dự đoán.