Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ này bắt nguồn từ kinh nghiệm lao động và sinh hoạt gắn liền với chiếc thúng, một vật dụng quen thuộc trong đời sống nông nghiệp, buôn bán của người Việt xưa. Chiếc thúng thường được dùng để đựng lúa, ngô, thóc, hoặc các loại nông sản khác, đôi khi được dùng làm ghế tạm để ngồi khi làm việc đồng áng hoặc khi nghỉ ngơi. Để cất giữ chiếc thúng sau khi sử dụng, người ta cần phải lấy đồ đạc ra khỏi thúng và đặt nó vào một vị trí thích hợp. Nếu một người vẫn ngồi nguyên trong thúng, họ sẽ không thể nào nhấc hay di chuyển chiếc thúng đi được. Từ hình ảnh thực tế sinh hoạt đó, dân gian đã khái quát hóa thành bài học kinh nghiệm, khuyên răn con người phải có ý thức chuẩn bị, sắp xếp công việc, sẵn sàng thay đổi tư thế, hành động để hoàn thành nhiệm vụ, tránh thái độ thụ động, ỷ lại.