Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ này có nguồn gốc sâu xa từ kinh nghiệm thực tế của người nông dân Việt Nam xưa, những người luôn phải đối mặt với sự bấp bênh của cuộc sống, đặc biệt là trong sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào thiên nhiên. Khi mùa màng bội thu, cái bụng no đủ là điều quan trọng nhất, nhưng đôi mắt, biểu tượng của sự tinh anh, nhận thức, lại có thể trở nên mờ mịt, chậm chạp vì mệt mỏi hoặc thiếu đi sự nhạy bén cần thiết để nhìn xa trông rộng, xử lý các vấn đề phát sinh. Hoặc trong bối cảnh xã hội xưa, khi con người có thể giàu có về vật chất nhưng lại nghèo nàn về tri thức, văn hóa, tinh thần. Họ "no bụng" với những gì vật chất có được nhưng "đói con mắt" vì thiếu đi sự hiểu biết, tầm nhìn, hoặc những giá trị tinh thần cao đẹp. Câu nói này phản ánh cái nhìn thực tế, đôi khi cay đắng của dân gian về sự đời.