Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ này bắt nguồn từ tập quán đón Tết cổ truyền của người Việt Nam, đặc biệt là trong đời sống nông nghiệp xưa. Dịp Tết là thời điểm quan trọng nhất trong năm, đánh dấu sự kết thúc của một chu kỳ sản xuất và bắt đầu một năm mới. Người nông dân thường dồn hết tâm sức, kỳ vọng vào vụ mùa, và Tết là lúc họ nghỉ ngơi, chiêm nghiệm, đồng thời cũng là dịp để đánh giá lại những gì đã làm được. Việc dọn dẹp nhà cửa ngày Tết không chỉ là giữ gìn vệ sinh mà còn mang ý nghĩa tâm linh, xua đi những điều không may mắn của năm cũ và chào đón những điều tốt đẹp cho năm mới. "Gia tài" ở đây không chỉ đơn thuần là tiền bạc, của cải mà còn bao hàm cả công sức, những thành quả lao động, sự may mắn, và cả những mối quan hệ tốt đẹp. Hành động "quét nhà đổ hết" tượng trưng cho sự bất cẩn, thiếu sót trong việc bảo quản những giá trị quý báu đó. Nó phản ánh kinh nghiệm thực tế của người xưa, khi mà tài sản thường không nhiều, việc mất mát dù nhỏ cũng có thể ảnh hưởng lớn đến cả gia đình, đặc biệt là trong bối cảnh cuộc sống còn nhiều khó khăn, phụ thuộc vào thiên nhiên.