Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu thành ngữ "Thầy bói nói dựa" ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến xưa, nơi mà hoạt động bói toán, chiêm tinh được coi trọng và có ảnh hưởng nhất định đến đời sống tâm linh của người dân. Trong xã hội đó, nghề thầy bói là một nghề tồn tại song song với nhiều nghề khác, và cũng như bất kỳ nghề nào, luôn có những người làm nghề chân chính bằng kiến thức và kinh nghiệm, nhưng cũng không thiếu những kẻ lợi dụng tín ngưỡng của dân để trục lợi. Những thầy bói "nói dựa" là những người không có đủ kiến thức uyên thâm về kinh dịch, về thiên văn, địa lý, hay tướng số, mà thay vào đó, họ thường nghe ngóng thông tin từ gia đình, người thân của người xem, hoặc quan sát thái độ, cử chỉ, trang phục của người đến xem để phán đoán. Họ "nói dựa" vào những manh mối đó để đưa ra lời khuyên, lời tiên đoán, nhằm đánh vào tâm lý tò mò, lo lắng của người xem, từ đó moi tiền hoặc đạt được mục đích cá nhân. Do đó, câu thành ngữ này ra đời như một lời cảnh tỉnh, một sự phê phán đầy châm biếm đối với những hành vi thiếu trung thực và thiếu năng lực trong một lĩnh vực đòi hỏi sự hiểu biết và trách nhiệm cao.